جواب حلّى : ممكن است از باب وضوح مطلب بيان نشده باشد يا به ذكر
« بُعُولَتُهُنَّ »
اكتفا شده باشد ، جون اگر شوهر كه مالك انتفاع از همسر است بتواند به او نگاه كند و بر زن لازم نباشد كه زينتهايش را بپوشاند ، به طريق اولى لازم نيست كنيز ، خود را از مولايش كه مالك عين و منفعت اوست ، بپوشاند .
وجه سوم : به قرينه « ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ »
مراد از
« نِسائِهِنَّ »
خصوص حرائر است .
مرحوم آقاى خوئى ( ره ) : در اين آيه مستثناهاى اول انحلالى است ،
« إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ »
يعنى هر زنى مىتواند زينت خود را به شوهرش نشان دهد ،
« آبائِهِنَّ »
يعنى هر زنى مىتواند زينت خود را به پدرش نشان دهد و . . . خلاصه : يعنى هر زنى كه شوهرى دارد و پدر شوهرى و برادرزادهاى و . . . مىتواند زينت خود را به آنها نشان دهد . ولى در
« نِسائِهِنَّ »
انحلال معنى ندارد چون زن بودن رابطهاى نيست كه ما بين يك زن و زن ديگر باشد و هر زنى زنِ برخى از زنان باشد ولى زنِ ديگرى نباشد . بنابراين مراد از نسائهنّ طبيعى نساء است يعنى مؤمنات مىتوانند زينت خود را به مطلق زنان نشان دهند ، حرّه باشند يا امه . بلى چون در
« ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ »
خصوص « اماء » ذكر شده است ، قرينه مىشود كه
« نِسائِهِنَّ »
فقط زنهاى آزاده را مىگويد و الّا لازم مىآيد كه ذيل آيه لغو باشد « تعالى الله عن ذلك علواً كبيراً » .
نقد استاد - مد ظله - :
اولًا : عطف بر چند نوع است ، گاهى مباين به مباين عطف مىشود مثلًا مىگوييم « حيات انسانها و حيوانات و گياهان به آب وابسته است » و گاهى يكى از عاملَين من وجه به ديگرى عطف مىشود مانند اكرم العلماء و الهاشميين و گاهى . . .
پس چون عطف ، منحصر به عطف مباين به مباين نيست لذا ذكر
« ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ »
دليل آن نيست كه
« نِسائِهِنَّ »
فقط حرائر باشند بلكه مىتوانند « نساء مؤمنات » باشند كه نسبتش با
« ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ »
( / اماء ) عموم و خصوص من وجه است .