فرمودهاند كه غض يعنى چشمها را روى هم بگذاريد ولى اين حرف مساعد با كتب لغت نيست .
د ) معناى « مِن » در آيهء غضّ ( يادآورى و تكميل )
1 - نقل اقوال :
اخفش گفته است كه « من » زائده است ، سيبويه گفته است كه « من » زائده نيست . صاحب كشاف هم مىگويد : زائد نيست و معناى « من » اين را افهام مىكند كه بايد غضّ بصر بشود « عما يحرم و الاقتصار على ما يحل » ، زبدة البيان ( آيات الاحكام محقق اردبيلى ) هم اين مطلب را از كشّاف نقل مىكند .
2 - مناقشهء محقق اردبيلى
ايشان مىفرمايند اگر « من » بر سر مبصرات در آمده بود ، مىتوان گفت در مبصرات تبعيض است و بعضى از مبصرات را مىشود نگاه كرد ( محارم ) و بعضى از مبصرات را نمىشود نگاه كرد ( غير محارم ) ولى « من » بر سرِ بصر در آمده نه مبصر پس « من » اگر تبعيضيه باشد بايد بصر تبعض پيدا كند و چون معقول نيست تبعض بصر ، حرف اخفش اولى است كه « من » زائده است .
3 - رد مناقشه از طرف استاد مد ظله العالى و نظر ايشان در معناى « مِن »
در دفاع از كشاف عرض مىكنيم كه تبعيض درست است و اشكالى هم ندارد كه بر سر بصر در بيايد بنابراين معناى آيه اين است كه عين خائنه را غضّ كنيد نه عين امينه را و اين به خود بصر مىخورد نه مبصر .
منتها اين كه عين چه عينى است ؟ صغرايش بايد از خارج پيدا شود كه آيا به حسب علل ( نگاه از روى شهوت ) خائنه حساب كنيم يا بر حسب متعلقات نظر ( نگاه به بعضى از مواضع ) و يا اين كه هر دو با هم خائنه حساب مىشود . خلاصه