بودن گوينده ناسازگار باشد ، « من » زائده معناى تازهاى ندارد ولى ممكن است در زيبايى كلام دخيل باشد ، البته شايد ما اين جهت حسن را درك نكنيم ولى اهلش درك مىكنند . پس « من » زائده مفيد معنا نيست ولى بىفايده نمىباشد .
سيبويه قول اخفش را انكار كرده و گفته « من » زائده نيست ، در كشاف قول سيبويه را تقويت كرده و در توضيح آن آورده كه علّت آوردن « من » بر سر ابصار و نياوردن آن بر سر فروج آن است كه حفظ فروج در غالب موارد لازم است و تنها در حالتهاى استثنائى همچون اضطرار حفظ فرج جايز مىگردد و پس مىتوان على وجه الاطلاق حفظ فرج را لازم دانست ، ولى باب نظر چنين نيست ، چون نگاه به محارم و نيز نگاه به وجه و كفين زنان اجنبى ( بنابر مبناى استثناء وجه و كفين ) و . . .
جايز مىباشد پس به طور كلى نمىتوان نظر را محرم دانست بكله تنها قسم خاصى از آن ممنوع است و از اين رو در اينجا كلمه « من » آورده شده است .
نقل ساير اقوال و بررسى آنها را به جلسات آينده موكول مىكنيم ، « ان شاء اللّه » .
« * و السلام * »
كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 244
مساهمون: السيد موسى الشبيري الزنجاني
ص٢٤٤