صهيب آمده با اين متن : دخل عبّاد بن كثير البصرى على أبى عبد الله ( عليه السلام ) و عليه ثياب شهرة غلاظ فقال : يا عبّاد ما هذه الثياب « 1 » . . .
حال چرا كشى عنوان عباد بن صهيب را ذكر كرده است ؟ يا به جهت اين كه گمان كرده عباد بن صهيب عامى است ( در صفحهء قبل نوشته عباد بن صهيب :
عامى ) سبق قلم شده و عباد بن صهيب عنوان كرده يا شيخ طوسى در اختيار رجال كشى اين اشتباه را كردهاند يا اشتباه از نسّاخ اصل رجال كشى يا نسّاخ اختيار شيخ طوسى از رجال كشى مىباشد . همهء اين احتمالات وجود دارد ، و به هر حال احتمال قوى اين است كه اين روايت مربوط به عباد بن كثير باشد . « 2 »
صاحب قاموس الرجال خود فرمودهاند كه شايد اختلاف بين كلينى و كشى از اختلاف در تعيين مراد از عباد بصرى ناشى شده باشد ، كلينى آن را ابن كثير دانسته و كشى ابن صهيب ، بلكه ممكن است مدرك اصل رجال كشى و رجال شيخ و برقى هم بر عامى بودن وى همين روايت باشد كه اشتباهاً بر عباد بن صهيب تطبيق شده است . بنابراين با وجود اين احتمال چگونه مىتوان ظاهر كلام نجاشى در امامى بودن عباد بن صهيب را تخطئه كرد ؟
بنابراين وقتى احتمال مىرود كه نسبت وى به عامى بودن مبنى بر اجتهاد علماء بوده كه اشتباه نادرستى است ، ديگر ظاهر كلام نجاشى معارض ندارد .
با اين حال امامى بودن عبّاد بن صهيب هم مسلّم نيست ، هر چند پارهاى مؤيّدات بر آن وجود دارد ، هم چون روايتى كه در تأويل الآيات وارد شده كه ملكى به نام محمود بر پيامبر نازل شده كه در ميان دو شانه وى نوشته شده بود :
هامش
( 1 ) رجال الكشى : 392 / 737 .
( 2 ) مؤيد فرمايش استاد - مد ظلّه - آن است كه عبّاد بن كثير در كتب عامه به عنوان متعبد و زاهد شناخته شده است : « عباد بن كثير يذكر بزهد و تقشف و عبادة » و اين امر در بارهء عباد بن صهيب در منبعى ذكر نشده است ( / تهذيب الكمال 14 : 145 / 3090 و نيز حاشيهء ص 148 به نقل از أبى زرعة ) و ص 149 ( به نقل از يعقوب بن سفيان در المعرفة و التاريخ 3 : 140 ، در روايت كافى 1 : 400 / 6 نيز عبّاد بن كثير به عابد اهل البصرة توصيف شده كه از جهاتى به روايت مورد بحث شبيه است .