آيا خداوند ولايت عامه را براى آنها قرار نداده است ؟ و آيا پس از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، اين ولايت و حكومت بر مسلمانان را به آنان منحصر نكرده است ؟ پس اين آيه را بخوان :
« سرپرست و رهبر شما تنها خداست و پيامبر او ، و آنها كه ايمان آوردهاند و نماز را برپا مىدارند و در حال ركوع زكات مىپردازند * كسانى كه ولايت خدا و پيامبر او و افراد با ايمان را بپذيرند [ پيروزند ؛ زيرا ] حزب و جمعيت خدا پيروز است . » « 1 »
مگرنه اين است كه خداوند مغفرت و آمرزش را براى كسى قرار داده است كه توبه كند ، ايمان آورد و عمل صالح و شايسته انجام دهد ، مشروط به اينكه به ولايت آنها هدايت يافته باشد ؟ زيرا مىفرمايد : « من غفارم دربارهء كسى كه توبه كند ، ايمان آورد ، و عمل شايسته انجام دهد و سپس هدايت يافته باشد . » « 2 »
هامش
( 1 ) - مائده ، آيات 55 و 56 . همهء مفسران ، اجماع و اتفاق نظر دارند - همان طورى كه قوشجى كه خود از ائمهء اشاعره است در شرح تجريد خود در مبحث امامت نيز اعتراف كرده است - كه اين آيه دربارهء على عليه السّلام در آن هنگام نازل شد كه آن حضرت در حال ركوع صدقه داد و نسايى در كتاب صحيح خود نزول آن را دربارهء على از عبد اللّه بن سلام نقل كرده است ، جمعكننده بين صحاح ستّه در تفسير سورهء مائده ، نزول آيهء بالا در مورد على را نقل نموده است . و نيز ثعلبى در تفسير كبير خود نزول آن را دربارهء امير مؤمنان مسلّم مىداند ، چنانكه توضيح آن خواهد آمد .
( 2 ) - طه ، آيهء 82 . ابن حجر در فصل اول ، باب 11 كتاب صواعق خود ، پس از آنكه آيهء بالا را هشتمين آيهء مورد بحثش مىخواند ، چنين مىگويد : ثابت بنايى گفته است : منظور از اهتدى يعنى به ولايت اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و سلّم هدايت يافته باشد .
و نيز ابن حجر مىگويد : اين مطلب از امام باقر عليه السّلام نيز رسيده است . سپس رواياتى در مورد نجات كسى كه به ولايت آنها هدايت يافته باشد ، نقل نموده است .
ابن حجر در نقل خود از امام باقر به سخنى كه آن حضرت به حارث بن يحيى فرموده ، اشاره كرده است ، چون امام باقر به او فرمود : اى حارث ! مگر نمىبينى كه خداوند شرط پذيرش توبه و ايمان و عمل صالح را هدايت به ولايت ما و معرفت حق ما قرار داده است و بدون آن هيچ كدام از ايمان و عمل صالح و توبه به حال او نفع نمىبخشد .
سپس آن حضرت از جدّ خود امير مؤمنان عليه السّلام نقل فرموده كه : « اگر شخصى توبه كند ، ايمان آورد و عمل شايسته انجام دهد ، ولى به ولايت ما هدايت نشده باشد اين كارها او را بىنياز نخواهند ساخت ( و نفعى به او نخواهد رسيد ) .
حافظ ابو نعيم مانند اين حديث را از عون بن ابى جحيفه از على عليه السّلام آورده است و حاكم از امام باقر و امام صادق عليهما السّلام و ثابت بنايى و انس بن مالك مثل آن را نقل كرده است .