يا أيّها النّاس ! إنّ أكسيكم أكثركم ذكرا للموت ، و إنّ أحزمكم أحسنكم إستعدادا له ، ألا و إنّ من علامات العقل : التّجافي عن دار الغرور ، و الإنابة إلى دار الخلود ، و التّزوّد لسكنى القبور ، و التأهّب ليوم النّشور .
[ الحديث 599 المسلم من يسلم الناس من يده و لسانه ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ( اعلام الدين ) عن أبي هريرة ، قال : سمعت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم يقول في خطبته : أيّها الناس ! إنّ العبد لا يكتب من المسلمين حتّى يسلم الناس من يده و لسانه ، و لا ينال درجة المؤمنين حتّي يأمن أخوه بوائقه و جاره بوادره ، و لا يعدّ من المتّقين حتّى يدع ما لا بأس به حذرا عمّا به البأس ، أيّها الناس ! إنّه من خاف البيات أدلج و من أدلج المسير وصل ، و إنّما تعرفون عواقب أعمالكم لوقد طويت صحايف آجالكم ؛ أيّها النّاس ! إنّ نيّة المؤمن خير من عمله و نيّة الفاسق شرّ من عمله .
هامش
اى مردم ! زيركترين شما كسى است كه بيشتر به ياد مرگ باشد ، و عاقبت انديش ترين شما كسى است كه بهترين شما از جهت استعداد براى مرگ باشد ( استعداد براى مرگ چنانچه امير المؤمنين عليه السّلام فرمودهاند اداء واجبات و دورى كردن از محرمات و تخلق باخلاق حسنه مىباشد ) آگاه باشيد كه از نشانههاى عقل ، كنارهگيرى و دورى نمودن از سراى فريب ( و بازيچه و بىحقيقت دنيا ) و رجوع و بازگشت نمودن بخانهء دائمى و سراى جاودانى و زاد و توشه گرفتن براى منزل كردن در قبرها است .
( 1 ) 599 - و نيز در همان كتاب و باب : از ابو هريره روايت شده كه گفت از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله شنيدم كه در خطبهء خويش ميفرمود : اى مردم ! نوشته نميشود ( نام ) بندهاى در ديوان مسلمانان تا اينكه مردم بسلامت باشند از دست و زبان او ، و نميرسد بدرجه و مقام اشخاص با ايمان تا اينكه ايمن باشد برادر دينى وى از شرور و بديهاى او ، و همسايهاش از خشم و غضب او كه غالبا منتهى بظلم و ستم گردد ، و شمرده نميشود از پرهيزكاران تا اينكه ترك كند چيزى را كه در ارتكاب آن گناهى نيست از جهت ترس از بجا آوردن چيزى كه ارتكاب آن حرام است ، اى مردم ! كسى كه بترسد از شبيخون زدن دشمن در راه و سفرى ، در اول شب به آن راه ميرود ، و كسى كه در اول شب برفتن خود ادامه دهد به مقصد خود ميرسد ، و همانا شما بعاقبت كارهاى خود آگاه ميشويد هر گاه دفتر عمر شما پيچيده شود ( يعنى عمر شما به آخر رسد ) اى مردم ! قصد و نيت شخص با ايمان بهتر از عمل اوست ، و قصد و نيت شخص گناهكار بىايمان بدتر از عمل و كار وى است ( بنا بر