رجل نزل به بلاء فلم يصبر عليه لما يرجو .
[ الحديث 594 من جوامع كلم أمير المؤمنين عليه السّلام ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ( تحف العقول ) و قال عليه السّلام : لا تغضبوا و لا تغصبوا ، أفشوا السّلام و أطيبوا الكلام .
[ الحديث 595 قوام الدّنيا بأربعة ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ( تحف العقول ) و قال عليه السّلام : قوام الدّنيا بأربعة : بعالم مستعمل لعلمه ، و بغنىّ باذل لمعروفه ، و بجاهل لا يتكبّر أن يتعلّم ، و به فقير لا يبيع آخرته به دنيا غيره [ بدنياه ] فإذا عطّل العالم علمه ، و أمسك الغنيّ معروفه ، و تكبّر الجاهل أن يتعلّم ، و باع الفقير آخرته به دنيا غيره [ بدنياه ] فعليهم الثّبور .
[ الحديث 596 من استطاع أن يمنع نفسه من أربعة أشياء فهو خليق أن لا ينزل به مكروه أبدا ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ( تحف العقول ) و قال عليه السّلام : من استطاع
هامش
نكند به جهت عذابى كه از آن ميترسد ، و نميدانم چيست اميدوار بودن ( يعنى چگونه اميدوار است ) كسى كه گرفتارى و بلائى به او برسد پس صبر و شكيبائى بر آن ننمايد به جهت آنچه كه اميد دارد ( از اجر و پاداش و رحمت خداوند ) .
( 1 ) 594 - و نيز در همان كتاب و باب : ( از تحف العقول ) نقل شده كه آن حضرت فرمود : غضب و خشم ( بر مؤمنى ) نكنيد و غصب ننمائيد ( يعنى در مال كسى بدون رضايتش تصرفى نكنيد ) و آشكار و بلند سلام كنيد و سخن و تكلم خود را با مردم نيكو نمائيد .
( 2 ) 595 - و نيز در همان كتاب و باب : ( از تحف العقول ) نقل شده كه آن حضرت فرمود : استوار و پايدار بودن ( آسايش و نظم زندگانى ) دنيا به چهار قسمت از مردم است :
بدانشمندى كه علم و دانش خود را ( به عمل نمودن به آن و ياد دادن به ديگران ) به كار برد ، و بتوانگرى كه نيكى و احسان ( نسبت به نيازمندان ) بمال خود نمايد ، و بنادانى كه از ياد گرفتن ( و طلب ) علم تكبر نكند ، و به فقير و نيازمندى كه آخرت خود را بدنياى شخصى ديگر ( بدنياى خود ظ ) نفروشد ( يعنى بواسطهء فقر و احتياج در راههاى حرام وارد نشود ) پس هر گاه عالم از علم و دانش خويش استفاده نكند ، و توانگر از احسان و نيكى نمودن بمال خويش خوددارى نمايد ، و جاهل و نادان از ياد گرفتن علم و دانش تكبر ورزد ، و فقير و نيازمند آخرت خود را بدنياى شخص ديگر [ بدنياى خود ] بفروشد پس بر ايشانست هلاكت و نابودى ( 3 ) 596 - و نيز در همان كتاب و باب : ( از تحف العقول ) نقل شده كه آن حضرت فرمود :