و لا الحسد إلّا في طلب العلم
.
[ الحديث 591 حب الأوطان ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ( تحف العقول ) و قال عليه السّلام : عمّرت البلدان بحبّ الأوطان .
[ الحديث 592 في التحميد و الاستغفار و الشكر ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ( تحف العقول ) و قال عليه السّلام : ثلاث من حافظ عليها يسعد : إذا ظهرت عليك نعمة فاحمد اللّه ، و إذا ابطأ عنك الرّزق فاستغفر اللّه ، و إذا أصابتك شدّة فأكثر من قول لا حول و لا قوّة إلّا باللّه
[ الحديث 593 في الرجاء و الخوف ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ( تحف العقول ) و قال عليه السّلام لرجل كيف أنتم ؟ فقال : نرجوا و نخاف ، فقال : من رجا شيئا طلبه و من خاف شيئا هرب منه ، ما أدري ما خوف رجل عرضت له شهوة فلم يدعها لما خاف منه ، و ما أدرى ما رجاء
هامش
براى مؤمن اظهار ذلت و عيب است و ليكن حرام نيست ، اما تكبر حرام و ناروا مىباشد ، و محبوبيت حسد در طلب علم براى اينست كه دارا شدن حسد برندهاى مراتب علم عالمى را ملازم با اين نيست كه نقصى بعلم عالم وارد گردد ، بخلاف مال دنيا كه دارا شدن حاسد مال محسود را ، ملازم با ندارى و فقر محسود مىباشد ) .
( 1 ) 591 - و نيز در همان كتاب و باب : ( از تحف العقول ) نقل شده كه آن حضرت فرمود :
شهرها آباد كرده مىشود بواسطهء دوستى مردم نسبت بوطنهاى خود ( يعنى از فوائد حب وطن آباد شدن شهرها است ) .
( 2 ) 592 - و نيز در همان كتاب و باب : ( از تحف العقول ) نقل شده است كه آن حضرت فرمود : سه چيز است كه هر كه بر آنها عمل كند نيك بخت و سعادتمند گردد ( يعنى بمقاصد خود ميرسد : ) هر گاه نعمتى به تو عطا شد حمد و ستايش خدا كن ، و هر گاه رزق و روزى تو دير رسيد پس از خدا طلب مغفرت و آمرزش نما ، و هر گاه شدت و بليهاى به تو رسيد پس بسيار بگو :
لا حول و لا قوة الا باللَّه .
( 3 ) 593 - و نيز در همان كتاب و باب : ( از تحف العقول ) نقل شده كه آن حضرت به مردى فرمود : چگونه هستيد شما ( يعنى نسبت بدين و عمل نمودن بتكاليف ؟ ) پس آن مرد عرض كرد : ( برحمت خداوند ) اميد داريم و ( از عذاب وى ) ترسانيم ، سپس حضرت فرمود :
كسى كه اميد ( و رغبت ) به چيزى دارد آن را طلب مىكند ( و براى رسيدن به آن كوشش مينمايد ) و كسى كه از چيزى بترسد از آن فرار مىكند ، نميدانم چيست ترس ( يعنى و چگونه ترسان است ) كسى كه خواستهء نفسانى ( حرامى ) براى او فراهم شود پس آن را ترك