غلبن على الملك و غلبن على كلّ أمر لا يؤتى إلّا مالهنّ فيه هوى ، و رأيت ابن الرّجل يفتري على أبيه و يدعو على والديه و يفرح بموتهما ، و رأيت الرّجل إذا مرّ به يوم و لم يكسب فيه الذّنب العظيم من فجور أو بخس مكيال أو ميزان أو غشيان حرام أو شرب مسكر ، كئيبا حزينا يحسب أنّ ذلك اليوم عليه وضيعة من عمره ، و رأيت السّلطان يحتكر الطّعام ، و رأيت أموال ذوي القربى تقسم في الزّور و يتقامر بها و يشرب بها الخمور ، و رأيت الخمر يتداوى بها و توصف للمريض و يستشفى بها ، و رأيت النّاس قد استووا في ترك الأمر بالمعروف و النّهي عن المنكر و ترك التديّن به ، و رأيت الأذان بالأجر و الصلاة بالأجر ، و رأيت المساجد محتشية ممّن لا يخاف اللّه ، مجتمعون فيها للغيبة و أكل لحوم أهل الحقّ ، و رأيت من أكل أموال اليتامى يحدّث بصلاحه ، و رأيت القضاة يقضون بخلاف ما أمر اللّه ، و رأيت
هامش
به آنها داده شود ، و ديدى كه زنان بر مملكت دارى غالب گردند ( يعنى سمت فرمانروائى پيدا نمايند ) و غلبه كنند بر هر امرى ، و انجام داده نشود امرى مگر اينكه آن امر مطابق ميل و هواى نفسانى آنها باشد ، و ديدى فرزند را كه بر پدر خود افترا مىزند و بر پدر و مادر خود نفرين مىكند و بمرگ ايشان خوشحال ميگردد ، و ديدى مرد را كه هر گاه روزى بر او بگذرد كه در آن روز گناه بزرگى مرتكب نشود از خيانت يا كم فروشى در مكيال و ميزان يا مجامعت حرام يا شرابخوارگى ، بدحال و اندوهناك ميگردد و چنين گمان ميبرد كه آن روز روز پست و بدى از عمر او بوده ، و ديدى سلطان را كه غذا اندوخته مىكند ( يعنى هنگام احتياج مردم بايشان نميدهد ) و ديدى مال نزديكان پيغمبر را كه در راه باطل قسمت مىشود و به آن اموال قمار ميكنند و شرب خمر ميكنند ، و ديدى كه به شراب ( دردهاى خود را ) درمان ميكنند ، و براى مريض تعريف كنند ( فوائد آن را ) تا مريض طلب كند صحت و سلامتى خود را به آن ، و ديدى مردم را كه با هم مساوى و برابر شدند در ترك امر بمعروف و نهى از منكر و ترك اعتقاد به آن ( يعنى امر بمعروف و نهى از منكر را وظيفهء خود ندانستند ) و ديدى در اذان و نماز اجرت گرفته شود ، و ديدى مسجدها را كه آنان كه از خدا نميترسند نشستهاند و اجتماع ايشان در مسجدها جهت غيبت ( مسلمانان ) و خوردن گوشت اهل حق است ( مقصود همان غيبت نمودن است كه چون خوردن گوشت مغتاب است ) و ديدى هر كس كه مال يتيمان خورد او را مرد درستى دانند ، و ديدى داوران بخلاف فرمان خدا داورى كنند ، و ديدى كه خيانتكاران در امان