من الدنيا مالا تؤدّي شكره ، فإنّي سمعت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم يقول : يجاء يوم القيامة به صاحب الدّنيا الّذي أطاع اللّه فيها و ماله بين يديه ، كلّما تكفأ به الصّراط قال له ماله : إمض فقد أدّيت حقّ اللّه فيّ ، ثمّ يجاء به صاحب الدّنيا الّذي لم يطع اللّه فيها و ماله بين كتفيه ، كلّما تكفأ به الصّراط قال له ماله : ويلك ، ألا أدّيت حقّ اللّه فيّ ؟ فما يزال كذلك حتّى يدعو بالثّبور و الويل .
[ الحديث 345 بيان مدح المال و الجمع بينه و بين الذّم ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ( بيان مدح المال و الجمع بينه و بين الذّم ) قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم : نعم المال الصالح للرّجل الصّالح .
هامش
جمع نمائى از مال دنيا باندازهاى كه شكر آن نتوانى بجاى آورد ، همانا شنيدم از پيغمبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله كه ميفرمود : روز قيامت كسانى را مىآورند كه در دنيا صاحب ثروت بودند كه در اداء حقوق ، اطاعت خداوند كرده بودند ( ) از جهت بدست آوردن آن مال از راه حلال ، و انفاق و صرف در مواردى كه رضاى خدا در آنست و اداء حقوق الهى متعلق به آن مال ) در حالى كه آن مال در پيش روى او خواهد بود ، هر گاه ميل دهد او را صراط بسقوط در جهنم ، مال و دارائى او به او گويد : عبور كن همانا ادا كردى حقى را كه خداوند در من قرار داده ؛ پس از آن اشخاصى را مىآورند كه داراى مال بودهاند و خدا را در بارهء آن مال اطاعت ننمودهاند ، و دارائى او بر پشت اوست ، هر زمانى كه صراط او را بخواهد برگرداند و در جهنم اندازد مال او به او گويد : واى بر تو ، چرا حقى را كه خداوند در من قرار داد اداء ننمودى ؟ پس به همين حال باقى است تا اينكه فرياد او بافتادن و بهلاك شدن بلند گردد .چيست دنيا از خدا غافل شدن * نى قماش و نقره و فرزند و زن
مال را گر بهر دين باشى حمول * نعم مال صالح گفت آن رسول
آب در كشتى هلاك كشتى است * آب در بيرون كشتى پشتى است
چون كه مال و ملك را از دل براند * زان سليمان خويش جز مسكين نخواند
مكرها در ترك دنيا وارد است * مكرها در كسب دنيا بارد است
مكر آن باشد كه زندان حفره كرد * آنكه حفره بست آن مكريست سرد
اين جهان زندان و ما زندانيان * حفره كن زندان خود را وارهان( 1 ) 345 - و نيز در همان كتاب و باب : ( در بيان مدح مال و جمع بين مدح و ذم آن ) است كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : چقدر خوبست مال حلال براى مرد صالح و شايسته .