كفّارات الذّنوب العظام ، إغاثة الملهوف و التّنفيس عن المكروب .
[ الحديث 327 مجالسة العلماء و صحبتهم ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ، لقمان عليه السّلام : جالس العلماء و زاحمهم بركبتيك ، فإنّ اللّه يحيي القلوب بنور الحكمة كما يحيي الأرض بوابل السّماء .
[ الحديث 328 حسن الخلق ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب ، و قال صلّى اللّه عليه و آله و سلم : إنّكم لن تسعوا الناس بأموالكم ، فسعوهم ببسط الوجوه و حسن الخلق .
[ الحديث 329 تهذيب الأخلاق ]
و فيه أيضا : باب « تهذيب الأخلاق » و قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم لقوم قدموا من الجهاد : مرحبا بكم ، قدمتم من الجهاد الأصغر إلى الجهاد الأكبر ، فقالوا :
و ما الجهاد الأكبر يا رسول اللّه ؟ فقال : جهاد النفس .
هامش
كه فرموده ) است : از جملهء كفارات گناهان بزرگ ، بفرياد مظلوم رسيدن ، و بر طرف نمودن غم و غصهء مردمان غم و غصه دار است .
( 1 ) 327 - و نيز در همان كتاب و باب است كه لقمان عليه السّلام فرموده : همنشين دانشمندان باش و زانوهاى خود را با ايشان متصل كن ( كنايه از قرب به صاحبان دانش است ) پس همانا خداوند زنده ميگرداند دلها را بنورانيت حكمت همانطور كه زمين را ببارانهاى درشتى كه از آسمان مىبارد زنده مىكند .
( 2 ) 328 - و نيز در همان كتاب و باب است كه حضرت رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : همانا شما با ثروت و مالهاى خود بهمهء مردم نميرسيد ( يعنى مال و ثروت شما به آن مقدار نيست كه تا نيكى و احسان شما همهء مردم را فرا گيرد ) پس برسيد بايشان با گشادهروئى و اخلاق نيكو ( يعنى با همهء مردم با خوشروئى و نيكخوئى معاشرت نمائيد تا محبت شما در دلها قرار گيرد ) .
( 3 ) 329 - و نيز در همان كتاب : باب « تهذيب اخلاق » است كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله بگروهى كه از جهاد بازگشته بودند فرمود : خوشا حال شما ، بازگشتيد از جهاد كوچكتر بسوى جهاد بزرگتر ، پس عرضكردند : جهاد بزرگتر كدامست اى رسول خدا ؟
فرمود : جهاد با نفس ( اماره است ، و اينكه مجاهده با نفس اماره را جهاد اكبر گفتهاند بجهاتى است : يكى آنكه جهاد با كفار ، محدود به مدت كمى است ، ولى جهاد با نفس اماره تا آخر عمر باقى و برقرار است ، و ديگر آنكه در جهاد با كفار ، دشمن دست و نيروئى بر آلت سلاح مجاهد ندارد ، ولى در جهاد با نفس ، دشمن ( كه عبارت از نفس اماره و شيطان است ) با هر عضوى كه بخواهد جهاد كند تسلط دارد ؛ سوم آنكه در جهاد با