لِتَسْكُنُوا فِيهِ *
« 58 » ، و جز اينها كه در مقام امتنان بيان شده است ، و اگر هم اين گفته را صحيح بشماريم عمل تابعين حجّت نيست ، بويژه بانفاقى كه در اكثر آنها وجود داشته است .
غزّالى مىگويد :
دوّم : اينكه نيمه شب به پاخيزد ،
( 1 ) و شمار كسانى از پيشينيان كه بر اين امر مواظبت داشتهاند بىشمار است ، و در آن بهترين راه اين است كه در ثلث اوّل شب و سدس آخر آن بخوابد تا قيام او در ميانهء شب واقع شود و اين افضل است .
مىگويم : همان گونه كه مكرّر ذكر شده و دانستهايم خوابيدن آخر شب از نظر اهل بيت ( ع ) كراهت دارد ، و چگونه چنين نباشد و حال آنكه خداوند استغفار كنندگان در سحرگاهان را ستوده است ، و مورد اتفاق است كه سحر كمى پيش از طلوع فجر مىباشد ، امّا مخالفان از امثال اين گونه خيرات محرومند .
غزّالى مىگويد :
سوّم : اينكه يك ثلث از شب را قيام كند ،
( 2 ) در اين صورت بايد نصف اوّل و سدس آخر شب را بخوابد ، و بطور كلّى خوابيدن آخر شب پسنديده است ، زيرا خواب آلودگى بامداد را بر طرف مىكند و پيشينيان از اين حالت كراهت داشتند ، همچنين زردى چهره و شهرت به آن را تقليل مىدهد ، چه اگر بيشتر شب را بيدار باشد و سحرگاهان بخوابد زردى رخسار و خواب آلودگى كم مىشود .
عايشه گفته است : « چون پيامبر در آخر شب نماز وتر را به جا مىآورد اگر نيازى به زنانش داشت به آنها نزديك مىشد و گرنه بر روى مصّلاى خود بر پهلو دراز مىكشيد تا بلال مىآمد و اذان نماز مىگفت . » « 59 »
هامش
( 58 ) يونس / 67 : . . . تا در آن آرامش بيابيد .
( 59 ) صحيح مسلم ، ج 2 ، ص 167 نظير آن ، صحيح بخارى ، ج 2 ، ص 69 ، سنن نسائى ، ج 3 ، ص 230 ، سنن بيهقى ، ج 3 ، ص 7 ، و ص 46 ، با اختلاف در الفاظ .