از امام صادق ( ع ) روايت شده كه پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « كسى كه زحمت خود را بر دوش مردم اندازد ملعون است » « 141 » پنجم : والى مانند پيشوا يا قاضى يا كسى كه بر امور مسلمانان سرپرستى و نظارت دارد ، قيام چنين شخصى براى برآوردن حوائج مسلمانان و انجام دادن مقاصد آنان چنانچه بر وفق شرع و از روى اخلاق باشد از اورادى كه ذكر شد افضل است اما براى او سزاوار است كه روزها به ايفاى حقوق مردم مشغول باشد ، و به اداى فرايض بسنده كند ، و شبها اوراد مذكور را به جا آورد .
مىگويم : اين امر زمانى درست است كه هر يك از صاحبان مناصب مذكور شايستهء مقام خود بوده و بحقّ آن را دارا شده باشند ، ليكن اگر ستمكار بوده و از سوى پيشوايان ستمگر منصوب شده باشند طاغوت خواهند بود . در كافى از امام صادق ( ع ) روايت شده كه از آن حضرت در بارهء دو تن از شيعيان كه ميان آنها بر سر وام يا ميراث منازعه بود و براى دادرسى به حاكم يا قاضى مراجعه كرده بودند پرسيدند آيا عمل آنها روا بوده است يا نه ؟ فرمود : « كسى كه دعواى خود را نزد طاغوت برد و طاغوت به سود او حكم كند مالى را كه مىگيرد اگر هم حق ثابت او باشد سحت و حرام است زيرا او به حكم طاغوت آن مال را گرفته است و خداوند دستور داده كه به طاغوت كافر و از او بيزار باشند ، عرض شد : اين دو نفر چه كنند ؟ فرمود : بنگريد هر كس از شما احاديث ما را روايت ، و در حلال و حرام ما نظر و دقّت مىكند و احكام ما را مىشناسد ، به حكميّت او خشنود باشيد ، چه من او را بر شما حاكم قرار دادم . اگر او بر طبق احكام ما حكم كند و كسى آن را نپذيرد به حكم خدا اهانت ورزيده و ما را ردّ كرده و آن كه ما را ردّ كند خدا را ردّ كرده است و اين عمل در حدّ شرك به خداست » « 142 » غزّالى مىگويد : از مطالبى كه پيش از اين ذكر كرديم دانستى دو چيز بر عبادات
هامش
( 141 ) همان ماخذ ، ج 5 ، ص 72 ، شماره 7 .
( 142 ) كافى ، ج 7 ، ص 412 ، شماره 5 .