آدمى جز همين روزهاى معدود نيست كه ناگزير با گذشت ايام به پايان مىرسد .
بيان اوراد شب و آنها پنج ورد است
:
ورد اول :
( 1 ) هنگامى كه آفتاب غروب كرد بايد نماز مغرب را به جا آورد ، و سپس به احياى بين نماز مغرب و عشاء بپردازد . آخر وقت اين ورد زمان غايب شدن شفق است يعنى حمرهاى كه با از ميان رفتن آن وقت نماز عشاء فرا مىرسد ، و خداوند به آن سوگند ياد كرده و فرموده است :
فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ
« 58 » و نماز در اين وقت همان
ناشِئَةَ اللَّيْلِ
« 59 » است كه در سوره مزّمّل آمده است : زيرا آن نخستين ساعات شب و يكى از آناتى است كه در قول خداوند متعال :
وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ
« 60 » بدان اشاره شده است ، و نماز در اين وقت نماز اوّابين يعنى توبه كنندگان است ، و در آيه :
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ
« 61 » همين نماز اراده شده است . روايت شده كه در باره اين آيه از پيامبر خدا ( ص ) پرسيدند فرمود : « نماز ميان مغرب و عشاء است » سپس فرمود « بر شما باد به نماز ميان مغرب و عشاء كه آن ياوههاى روز را محو و پايان روزش را پاكيزه مىكند » . « 62 » عايشه روايت كرده كه پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : « افضل نمازها در نزد خداوند نماز مغرب است كه آن را از مسافر و مقيم ساقط نكرده است . نماز شب با آن آغاز و نماز روز با آن پايان مىيابد ، هر كس نماز مغرب را بخواند و پس از آن دو ركعت نماز بجا آورد خداوند دو كاخ در بهشت برايش بنا مىكند » ( راوى مىگويد : نمىدانم از نقره يا از طلا ) « و هر كس پس از آن چهار ركعت نماز گزارد خداوند گناهان بيست
هامش
( 58 ) انشقاق / 16 : سوگند به شفق .
( 59 ) ناشئه اول شب است و ناشئه الليل نخستين ساعات شب است .
( 60 ) طه / 130 : . . . و نيز در اثناى شب . . . تسبيح و حمد پروردگارت را به جا آور .
( 61 ) سجده / 16 : پهلوهايشان در دل شب از بسترها دور مىشود ( به پا مىخيزند و رو به درگاه خدا مىآورند . )
( 62 ) مسند الفردوس ديلمى از روايت اسماعيل بن ابى زياد شامى از اعمش ، المغنى .
جزرى گفته است : در حديث سلمان آمده كه فرموده است : « بپرهيزيد از بيهودهگوييهاى آغاز شب » و منظور بيدار ماندن قسمت اول شب است كه مانع برخاستن براى اداى نوافل مىگردد .