« 7 » .
پس از آن بنگر كه خداوند بندگان رستگار خود را چگونه توصيف كرده است :
فرموده است :
أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ ، قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ
« 8 » .
و نيز :
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً
« 9 » .
و نيز :
وَ الَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِياماً
« 10 » .
و نيز :
كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ ، وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
« 11 » .
و نيز :
فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ ، وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ
« 12 » ، يعنى به هنگام شب و هنگام صبح خداوند را تسبيح گوييد .
و نيز :
وَ لا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ
« 13 » .
همهء اين آيات روشنگر اين است كه راه رسيدن به خدا مراقبت از اوقات و صرف آنها به طور مدام در اوراد است . به همين سبب پيامبر خدا ( ص ) فرموده است :
« محبوبترين بندگان در نزد خداوند كسى است كه خورشيد و ماه و سايهها را براى ذكر خدا رعايت كند » « 14 » .
هامش
( 7 ) هود / 114 : نماز را در دو طرف روز و اوايل شب برپا دار ، چه حسنات سيّئات را بر طرف مىكنند .
( 8 ) زمر / 9 : ( آيا چنين كسى با ارزش است ) يا كسى كه در ساعات شب به عبادت مشغول و در حال سجده و قيام است ، از عذاب آخرت مىترسد و به رحمت پروردگارش اميدوار است ، بگو آيا كسانى كه مىدانند با كسانى كه نمىدانند يكسانند ؟
( 9 ) سجده / 16 : . . . پهلوهايشان در دل شب از بسترها دور مىشود ، پروردگار خود را با بيم و اميد مىخوانند ، و از آنچه به آنها روزى دادهايم انفاق مىكنند .
( 10 ) فرقان / 64 : آنها كسانى هستند كه شبانگاه براى پروردگارشان سجده و قيام مىكنند .
( 11 ) ذاريات / 17 و 18 : آنها كمى از شبها را مىخوابيدند ، و در سحرگاهان استغفار مىكردند .
( 12 ) روم / 17 و 18 : منزّه است خداوند به هنگامى كه شام مىكنيد و صبح مىكنيد ؛ و حمد و ستايش مخصوص اوست در آسمان و زمين و تسبيح و تنزيه براى اوست به هنگام عصر و هنگامى كه ظهر مىكنيد .
( 13 ) انعام / 52 : آنها را كه صبح و شام خدا را مىخوانند و رضاى او را مىطلبند از خود دور مكن .
( 14 ) مستدرك حاكم ، ج 1 ، ص 51 از حديث ابن ابى اوفى با عبارت : « همانا بهترين بندگان نزد خداوند كسانى هستند . . . » .