فرموده است :
وَ سْئَلِ الْقَرْيَةَ الَّتِي كُنَّا فِيها وَ الْعِيرَ الَّتِي أَقْبَلْنا فِيها
« 19 » ؛ مراد پرسش از اهل قريه است ، واژه اهل حذف شده و در تقدير است . همچنين فرموده است :
ثَقُلَتْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
« 20 » ؛ يعنى بر اهل آسمانها و زمين پوشيده شده ، و اگر چيزى بر طلب كننده پوشيده بماند بر او سنگين خواهد بود ، واژه خفيت به ثقلت بدل شده و في به جاى على به كار رفته و أهل حذف و در تقدير است . همچنين فرموده است :
وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ
« 21 » ؛ يعنى شكر روزى خود را تكذيب مىكنيد . و نيز :
رَبَّنا وَ آتِنا ما وَعَدْتَنا عَلى رُسُلِكَ
« 22 » ؛ يعنى على ألسنة ( زبانهاى ) رسلك و واژهء ألسنة حذف شده است . و نيز :
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ
« 23 » ؛ مراد نزول قرآن است در حالى كه واژه قرآن پيش از اين ذكر نشده است . و نيز :
حَتَّى تَوارَتْ بِالْحِجابِ
« 24 » ؛ فاعل توارت خورشيد است و در پيش مذكور نيست . و نيز :
الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ ما نَعْبُدُهُمْ
« 25 » ؛ يعنى يقولون ( مىگويند ) ما نعبدهم ولى يقولون حذف شده است . و نيز :
فَما لِهؤُلاءِ الْقَوْمِ لا يَكادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثاً
« 26 » ؛ يعنى : لا يفقهون ( نمىفهمند ) . و نيز :
ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ
؛ « 27 » يعنى : يقولون ( مىگويند ) ما أصابك . . . چه اگر آن را در تقدير نگيريم اين آيه با آيه :
قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ
تناقض خواهد داشت .
2 - منقول منقلب مانند :
وَ طُورِ سِينِينَ
؛ يعنى طور سينا ، و نيز :
هامش
( 19 ) يوسف / 82 : از ( مردم ) آن شهر كه در آن بوديم سؤال كن و نيز از كاروانى كه با آن آمديم بپرس .
( 20 ) اعراف / 187 : . . . امّا در آسمانها و زمين سنگين و پر اهميّت است .
( 21 ) واقعه / 82 : و به جاى شكر روزيهايى كه به شما داده شده آن را تكذيب مىكنيد .
( 22 ) آل عمران / 194 : پروردگارا آنچه را به وسيله پيامبران ما را وعده فرمودى به ما مرحمت كن .
( 23 ) قدر / 1 : ما آن ( قرآن ) را در شب قدر نازل كرديم .
( 24 ) ص / 32 : . . . تا در پشت پرده پنهان شد .
( 25 ) زمر / 2 : و آنها كه غير از خدا را اولياى خود قرار دادند ( مىگويند ) اينها را نمىپرستيم . . .
( 26 ) نساء / 78 و 79 : . . . پس چرا اينها حاضر نيستند حقايق را درك كنند . آنچه از نيكيها به تو مىرسد از ناحيه خداست و آنچه از بدى به تو مىرسد از خود توست .
( 27 ) نساء / 78 و 79 : . . . پس چرا اينها حاضر نيستند حقايق را درك كنند . آنچه از نيكيها به تو مىرسد از ناحيه خداست و آنچه از بدى به تو مىرسد از خود توست .