« 48 » . پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : از همهء مردم كسى قرآن را خوشآوازتر مىخواند كه چون به خواندن او گوش دهى دريابى كه او از خداوند مىترسد . » « 49 » و نيز فرموده است : « شنيدن قرآن كسى كه از خدا مىترسد از صداى قرآن هر كس ديگر دلنشينتر است . » « 50 » بنابر اين مقصود از قرائت قرآن اين است كه حالات مذكور در دل پديد آيد و به دستورهاى آن عمل شود و گرنه جنباندن زبان براى اداى حروف آن كارى آسان است . از اين رو يكى از قاريان گفته است : قرآن را نزد شيخ خود خواندم و چون بازگشتم تا بار دوّم آن را بخوانم بر من بانگ زد و گفت : خواندن قرآن را نزد من براى خود كارى قرار دادهاى ؛ برو و آن را نزد خدا بخوان و بنگر كه چه چيزى را به تو امر و از چه چيزى تو را نهى مىكند و چه چيزى را به تو مىفهماند . صحابه در احوال و اعمال خويش براى همين مقصود مىكوشيدند . هنگامى كه پيامبر خدا ( ص ) به ديار آخرت شتافت شمار صحابه بيست هزار تن بود كه جز شش نفر آنها قرآن را در حفظ نداشتند ، و در دو نفر از اين شش نفر نيز اختلاف است ، بيشتر صحابه يك يا دو سوره را در حفظ داشتند و آن كه سوره بقره و انعام را در حافظهء خود داشت از علماى آنها به شمار مىآمد ، و چون يكى از آنها مىآمد تا قرآن بياموزد چون به آيه :
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ ، وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ
« 51 » مىرسيد مىگفت : اين مرا بس است و به خانهاش باز مىگشت ، و پيامبر ( ص ) مىفرمود : « آن مرد فقيه بازگشت ، » « 52 » و آنچه عزيز و گرامى است همين
هامش
( 48 ) انفال / 3 : آنانى كه هر گاه نام خدا برده شود دلهاشان ترسان مىشود ، و هنگامى كه آيات او بر آنها خوانده مىشود ايمانشان افزون مىگردد و تنها بر پروردگارشان توكّل دارند .
( 49 ) سنن دارمى ، ج 2 ، ص 471 ، از مسعر از عبد الكريم با الفاظ ديگرى .
( 50 ) عراقى گفته است : ابو عبد اللّه حاكم آن را از كتاب فضائل القرآن ابو القاسم غافقى روايت كرده است .
( 51 ) زلزال / 7 و 8 : پس هر كس به اندازه سنگينى ذرّهاى كار خير انجام دهد آن را مىبيند ، و هر كس به اندازه ذرّهاى كار بد كند آن را مىبيند .
( 52 ) مستدرك حاكم ، ج 2 ، ص 532 ، با اختلاف كمى در الفاظ .