چشمان آن حضرت پر از اشك شد و به من فرمود : « اكنون تو را بس است . » و اين بدان سبب بود كه تصوّر آن حال تمامى قلب مبارك او را فرا گرفته بود . در ميان خائفان كسانى بودند كه چون آيات وعيد را مىشنيدند مدهوش بر زمين مىافتادند و يا جان به جان آفرين تسليم مىكردند . تلاوت كننده در چنين حالات هراسانگيز از زمرهء ناقلان كلام خداوند بيرون آمده و در جرگهء خائفان قرار مىگيرد ؛ چه هر گاه آيه :
إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ *
« 36 » را بخواند و نترسد از جملهء ناقلان خواهد بود ، و هنگامى كه آيه :
عَلَيْكَ تَوَكَّلْنا وَ إِلَيْكَ أَنَبْنا
« 37 » را قرائت مىكند اگر داراى حالت توكّل و انابه نباشد ناقل خواهد بود ؛ و زمانى كه آيه :
وَ لَنَصْبِرَنَّ عَلى ما آذَيْتُمُونا
« 38 » را تلاوت مىكند بايد از حالت صبر و يا عزم بر آن برخوردار باشد تا حلاوت تلاوت را دريابد ، و چنانچه داراى اين صفات نباشد و اين حالات دلش را فرا نگرفته باشد بهرهاش از تلاوت قرآن جز حركت زبان و لعن صريح بر خويش چيز ديگر نيست ؛ چنان كه در قول خداوند متعال آمده است :
أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ
« 39 » ؛ و نيز :
كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ
« 40 » ؛ و نيز :
وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ مُعْرِضُونَ
« 41 » ؛ و نيز :
فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا
« 42 » ؛ و نيز :
وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
« 43 » و همچنين آيات ديگر . و در زمرهء كسانى وارد مىشود كه مشمول اين آيات مىباشند :
هامش
( 36 ) انعام / 15 : بگو من ( نيز ) اگر پروردگارم را نافرمانى كنم از عذاب آن روز بزرگ مىترسم .
( 37 ) ممتحنه / 4 : . . . ما بر تو توكّل كرديم و به سوى تو بازگشتيم .
( 38 ) ابراهيم / 12 : و ما بطور مسلّم در برابر آزارهاى شما صبر خواهيم كرد .
( 39 ) هود / 18 : . . . لعنت خدا بر ستمكاران باد .
( 40 ) صف / 3 : نزد خداوند بسيار موجب خشم است كه سخنى بگوييد كه عمل نمىكنيد .
( 41 ) انبياء / 2 : . . . امّا آنها در غفلتند و روگردانند .
( 42 ) نجم / 29 : پس از اينها كه از ذكر ما روى مىگردانند و جز زندگى مادّى دنيا را نمىطلبند اعراض كن .
( 43 ) حجرات / 11 : . . . و آنها كه توبه نكنند ظالم و ستمگرند .