اعمال ناشى از غفلت آنها از اسرار عبادات است ؛ و در تفهيم اصل حجّ همين مقدار كه گفته شد كافى است .
2 - شوق به آن :
( 1 ) و اين تنها زمانى در دل برانگيخته مىشود كه حقيقتا درك و دانسته شود كه خانهء كعبه خانهء خداست و مانند بارگاه پادشاهان قرار داده شده است .
كسى كه قصد آن كند قصد خدا كرده و زائر اوست ، و آن كه در دنيا قصد زيارت خانه او را كرده سزاوار است كه زيارتش ضايع نشود و در ميعادگاهى كه معيّن شده است مقصود او برآورده شود و مقصود او نظر كردن به وجه كريم خداوند و رسيدن به لقاى اوست .
بنابر اين شوق به لقاى خداوند ناگزير او را به اسباب اين لقا تشويق مىكند .
علاوه بر آن ، كسى كه دوستدار چيزى است هر چه را كه به محبوبش منسوب است دوست مىدارد ، و خانهء كعبه منسوب به خداوند است و سزاوار است به صرف همين انتساب مشتاق آن بود ، چه رسد به اين كه زيارت آن متضمن طلب ثوابهاى فراوانى است كه خداوند به زيارت كنندگان آن وعده داده است .
مىگويم : نبايد از واژهء نظر به وجه خداوند سبحان كه در كتاب و سنّت و غير اين دو آمده تصوّر شود مراد نظر كردن با چشم سر به صورتى مانند صورتهاى ديگر است .
بىشكّ خداوند از اين مقوله برتر است ، بلكه مقصود معناى ديگرى است كه آن را تنها راسخان در علم مىدانند .
غزّالى مىگويد :
3 - عزم بر آن :
( 2 ) حجّگزار بايد بداند كه با اين عزم قصد جدايى از اهل و وطن و هجرت از شهوات و لذّات و رو آوردن به زيارت خانهء خدا را دارد ؛ لذا بايد قدر خانه و شأن پروردگار خانه را بزرگ بشمارد و بداند كه بر انجام دادن كارى بزرگ و امرى سترگ تصميم گرفته است و هر كس چيز بزرگى طلب كند خود را در خطر بزرگى مىافكند . بايد نيّت او دور از شائبه ريا و سمعه و خالص براى رضاى خداوند باشد ؛ و به يقين بداند كه تنها قصد و عمل خالص او قبول مىشود ، و هيچ چيزى زشتتر از آن