سكنات ميسّر نيست . از اين رو در اديان گذشته راهبان از مردم كنارهگيرى و بر قلّهء كوهها منزل اختيار مىكردند ، و براى انس با خدا دورى و بيگانگى از مردم را بر مىگزيدند و به اميد آخرت لذّات حاضر را ترك و مجاهدتهاى سخت را بر خود هموار مىكردند .
خداوند متعال در كتاب خويش آنها را ستوده و فرموده است :
ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ
« 27 » .
هنگامى كه اين رويّه متروك و مندرس شد و مردم به پيروى از شهوات رو آوردند و از تجرّد براى عبادت خداوند دورى گزيده در آن سستى كردند ، خداوند محمّد ( ص ) را به رسالت برانگيخت تا راه آخرت را آباد كند و سنّت پيامبران ( ع ) و سلوك در راه آنان را زنده سازد . از اين رو هنگامى كه اهل اديان در بارهء رهبانيّت و سياحت در اسلام از او پرسيدند فرمود : « خداوند براى ما آن را به جهاد و تكبير گفتن بر هر بلندى بدل فرموده » و مراد از آن حجّ است « 28 » و از سائحان پرسش كردند فرمود : « آنها روزهدارانند » « 29 » ؛ بنابر اين خداوند سبحان نعمت خود را بر اين امّت ارزانى داشته و حجّ را براى آنان به جاى رهبانيّت قرار داده و خانهء كعبه را شرافت بخشيده آن را به خود منسوب ساخته و مقصد بندگان خويش گردانيده است . همچنين براى بزرگداشت خانهء خود گرداگرد كعبه را حريم آن كرده و عرفات را به منزلهء آستان ورود به حرم خود قرار داده و براى تأكيد بر حرمت آن آشكار ، صيد و قطع درخت را تحريم فرموده و آن را شبيه بارگاه پادشاهان قرار داده است تا زائران از هر راه دور و طالبان از هر سو ژوليدهمو و گردآلود بدان رو آورند ، در حالى كه در برابر پروردگار خانه فروتن و زبون نسبت به عزّت و جلال او خاضع و خاشع باشند ، با اعتراف به اين كه او منزّه است از آن كه خانهاى او را فرا گيرد يا شهرى بر او محيط شود تا رقيّت و بندگى آنها تمامتر و اذعان و انقياد آنها نسبت به پروردگار خويش كاملتر شود . از اين رو براى اداى اين امر آنان را به اعمالى مكلّف
هامش
( 27 ) مائده / 82 : . . . اين به خاطر آن است كه در ميان آنها افرادى دانشمند و تارك دنيا هستند و آنها ( در برابر حق ) تكبّر نمىورزند .
( 28 ) سنن ابى داود ، ج 2 ، ص 5 نظير آن .
( 29 ) شعب الايمان بيهقى از حديث ابى هريره ؛ المغنى .