يكى از دانشمندان « 31 » ما گفته است : « با قضاى حاجت نقص و نياز خود و كثافاتى را كه حامل آنى و در درون خوددارى به ياد آور . تو پيوسته ظاهر خويش را به خاطر مردم زينت مىدهى ، در حالى كه خداوند بر نجاست باطن و زبونى حالت آگاه است ، پس براى خارج كردن پليديهاى باطن و صفات فاسدى كه در ژرفاى وجود توست بىهيچ قيد و شرطى دست به كار شو ، تا با خروج آنها نفس تو آرامش يابد ، و دلت از چرك و زنگار آنها آسوده ، و از بار سنگين آنها سبك گردد ، تا بتوانى براى قيام به اداى خدمت و راز و نياز با خدا شايستگى پيدا كنى . آنچه را از تو ظاهر مىشود مپوشان ، چه ناگزير آنچه پوشيده است بر خلاف ميل تو نمايان خواهد شد ، زيرا طبيعت آدمى آنچه را در آن نهفته است دير يا زود ظاهر مىكند و در آن هنگام تو به سبب آنچه از مردم پوشيده داشتهاى مفتضح و رسوا خواهى شد ، چنان كه خداوند با هر حيلهگر و فريبكارى همين كار را مىكند . امام صادق ( ع ) فرموده است : مستراح بدين سبب به اين نام ناميده شده است كه مايهء استراحت و خلاصى نفوس از بار سنگين نجاسات و محلّ خالى شدن كثافات و پليديها است ، مؤمن در اين هنگام عبرت مىگيرد از اين كه متاع ناب دنيا چنين سرانجامى دارد ، از اين رو با دورى گرفتن از دنيا و ترك آن آسودگى مىيابد ، و جان و قلب خود را از سرگرم شدن به آن فارغ مىسازد ، و به همان گونه كه از نجاست و كثافت دورى مىگزيند از گردآورى و تحصيل زخارف دنيا روى مىگرداند ، و مىانديشد كه چگونه نفس او در يك حالت مكرّم و محترم ، و در حالت ديگر خوار و زبون است ، و مىداند كه تمسّك به قناعت و پرهيزگارى موجب راحتى او در هر دو جهان است ، و آسايش در سبك و آسان شمردن كار دنيا و خلاصى از تمتّعات آن ، و دورى جستن از نجاست مال حرام و شبههناك مىباشد . وى در نتيجه اين شناخت باب كبر و خودبينى را بر روى خويش مىبندد ، و از گناهان گريزان مىشود ، و
هامش
( 31 ) مقصود شهيد دوّم است كه آن را در كتاب خود به نام اسرار الصّلوة ، ص 182 ؛ چاپ ملحق به كشف الفوائد ذكر كرده است .