منزلگاهها ، بر در خانهها ، بر روى گورها قضاى حاجت كند ، و نيز در اين حال نبايد رو به قبله يا پشت به آن داشته باشد ، بويژه در بيابان ، از امام رضا ( ع ) روايت شده كه فرموده است : هر كس رو به قبله بول كند سپس در همين حال متذكّر شود ، و به خاطر بزرگداشت قبله از آن منحرف گردد ، پيش از آن كه از جاى خود برخيزد خداوند او را مىآمرزد « 28 » و نيز روبروى خورشيد و ماه فرج خود را قرار ندهد ، و روبروى باد ، و در زمين سخت و در حالى كه ايستاده است بول نكند ، همچنين از پشت بام و مكان مرتفع بول خود را در هوا رها نسازد ، و بر سنگ و در آب بويژه آب راكد اين كار را انجام ندهد . و در حال قضاى حاجت نخورد و نياشامد و مسواك نكند و سخن جز به ضرورت نگويد ، امّا ذكر خداوند در اين حال مانعى ندارد ، چه موسى ( ع ) عرض كرد : پروردگارا ! من در احوالى قرار مىگيرم كه تو را برتر از آن مىدانم كه در آن احوال به ياد تو باشم ، خداوند فرمود : اى موسى ! در همهء احوال به ياد من باش « 29 » . و نيز انگشترى كه بر نگين آن نام خدا نقش شده و كتابى كه آيات قرآن در آن نوشته شده باشد به همراه خود به بيت الخلاء نبرد ، و اگر در حالى كه انگشتر منقّش به نام خدا به همراه دارد وارد بيت الخلاء شود به هنگام استنجا آن را به انگشت دست راستش منتقل كند . و در هنگام دفع بگويد : « الحمد الله الذى اطعمنى طيبا فى عافية و اخرجه منى خبيثا فى عافية » و در حديث نبوى است : با هر فرد فرشتهاى است كه ( در هنگام قضاى حاجت ) گردن او را مىگرداند تا به مدفوع خود نظر كند .
سپس فرشته به او مىگويد : اى فرزند آدم اين روزى توست بنگر آن را از كجا به دست آوردهاى و به چيزى دگرگون شده است . در اين موقع شايسته است بنده بگويد : پروردگارا حلال را روزى من كن ، و مرا از حرام دور فرما « 30 » .
هامش
( 28 ) الفقيه ، ص 8 ، به شمارهء 8 .
( 29 ) توحيد ، ص 174 ، و در عيون و فقيه نيز آمده است .
( 30 ) علل الشرايع صدوق ، ج 1 ، باب 184 ؛ از امير مؤمنان ( ع ) .