قسم دوّم : در طهارت از حدث
( 1 ) و آن عبارت است از وضو ، غسل و تيمم مطلب اوّل در وضو و اسباب وجوب آن ، و آنها عبارتند از : بول ، غايط ، ريح ، خواب ، هر چه عقل را زايل كند ، استحاضهء قليله و نيز غير قليله بنابر مشهور ، حيض و نفاس ، مسّ ميّت بعد از آن كه بدنش سرد شده و پيش از آن كه او را غسل داده باشند و در اين باره سخن خواهيم گفت . همهء اينها در هنگامى كه انسان بخواهد واجبى را كه بر اوست و مشروط به طهارت است انجام دهد وضو را واجب مىسازد ، و در غير اين موارد وضو مستحبّ است . ما نخست آداب قضاى حاجت و كيفيّت استنجا و آداب و سنن آن را ذكر ، و پس از آن فضيلت مسواك كردن و آداب آن كه از مقدّمات وضوست ، و سپس چگونگى وضو و آداب و فضيلت آن را بيان مىكنيم .
آداب قضاى حاجت
( 2 ) سزاوار است كسى كه در بيابان قصد قضاى حاجت دارد خود را از چشم بينندگان دور كند ، و اگر بتواند خود را با چيزى بپوشاند ، و پيش از آن كه به محلّ نشيمن برسد عورتش را مكشوف نكند ، و براى آن كه بوى عفونت به دماغ او نرسد سرش را بپوشاند بلكه بر بالاى عمامهاش روسرى اندازد . چنان كه امام صادق ( ع ) به اين نحو رفتار مىكرد « 26 » تا اقرارى باشد به اين كه نفس او از عيوب خالى نيست ، ديگر اين كه به هنگام ورود به بيت الخلاء پاى چپ را مقدّم بدارد و بگويد : « بسم الله اعوذ بالله من الرجس النجس الخبيث المخبث الشيطان الرجيم » و هنگام كشف عورت بسم الله بگويد ، تا شيطان بر او نظر نكند چنان كه در حديث آمده است « 27 » همچنين نبايد در جويها ، راهها ، محلّ ريزش ميوهها ،
هامش
( 26 ) تهذيب ، ج 1 ، ص 8 ؛ الفقيه ، ص 7 ، به شماره 2 .
( 27 ) الفقيه ، ص 7 ، به شمارهء 4 و 5 ؛ كافى ، ج 3 ، ص 16 .