خود استحقاق آن را دارند ، بر اثر رحمت و شفاعتى كه شامل حال آنها مىشود از دوزخ رهايى مىيابند . و خداوند به هر كس كه در برابر انجام دادن عملى وعده ثواب و پاداش داده است بىترديد به وعدهء خود وفا مىكند ، و هرگز از وعدهء خود تخلّف نخواهد كرد ، و هر كس را بر ارتكاب عملى از كيفر آن بيم داده مخيّر است كه او را به مقتضاى عدلش عذاب كند ، و يا به فضل و كرمش از او درگذرد ، خداوند متعال فرموده است :
إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ *
« 42 » .
در خبر است كه « امير مؤمنان ( ع ) قسمت كنندهء بهشت و دوزخ است » ، « 43 » زيرا با دوستى و دشمنى آن حضرت است كه بهشتيان از دوزخيان جدا مىشوند ، و اين بدان خاطر است كه محبّت او ايمان و بغض او كفر است ، و چنان كه امام صادق ( ع ) فرموده است : بهشت براى مؤمنان و دوزخ براى كافران آفريده شده است « 44 » . خداوند پيروى آنان را بهره و نصيب ما فرمايد همچنان كه به جود و احسان خود محبّت آنها را روزى ما ساخته است .
باب هفتم در سبب تدريج در ارشاد و ترتيب درجات اعتقاد
( 1 ) غزّالى گفته است : « آنچه را در زمينهء عقيده بيان كرديم بايد به كودك در آغاز نوجوانىاش مقدّم بر هر چيز به او تلقين گردد ، تا آنها را ياد گيرد ، و سپس بتدريج كه بر عمر او افزوده مىشود معانى آنها بر او معلوم و روشن مىگردد .
نخستين مرحله يادگيرى و حفظ آنها ، سپس فهميدن و پس از اينها مرحلهء اعتقاد
هامش
( 42 ) نساء / 48 : خداوند هرگز شرك را نمىآمرزد ، و غير از آن را براى هر كس بخواهد ( و شايستگى داشته باشد ) مىبخشد .
( 43 ) بصائر الدّرجات ، ج 8 ، باب 12 .
( 44 ) علل الشّرايع ، صدوق ؛ بحار ، ج 9 ( چاپ كمپانى ) ، باب : انه ( ع ) قسيم الجنّه و النّار .