بهشت داراى هشت در است كه عرض هر درى برابر چهار صد سال راه است . « 37 » دوزخ سراى خوارى و جايگاه انتقامگيرى از كافران و گنهكاران است ، مدّت اقامت در آن سپرى نمىشود تا بميرند ، و در عذاب آنها تخفيفى داده نمىشود . در آن هيچ خنكى و آشاميدنى نمىچشند مگر آب جوشان و چرك وريم ، و اگر درخواست طعام كنند از درخت زقّوم كه در جهنّم مىرويد به آنها خورانيده مىشود ، و اگر استغاثه و زارى كنند
يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرابُ وَ ساءَتْ مُرْتَفَقاً
« 38 » ، از جايى دور فرياد مىكنند :
رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْها فَإِنْ عُدْنا فَإِنَّا ظالِمُونَ
، احيانا از پاسخ دادن به آنها خوددارى و سپس به آنها گفته مىشود :
اخْسَؤُا فِيها وَ لا تُكَلِّمُونِ
« 39 »
وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ
« 40 »
لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ
« 41 » .
فصل
( 1 ) بهشت براى اهل ايمان است ، آنهايى كه مرتكب گناهان كبيره نشده ، يا از آن توبه كرده ، يا مورد شفاعت قرار گرفته ، و يا مشمول رحمت پروردگار واقع شدهاند . و دوزخ براى مشركان و كافران و منكران است كه جاودانه در آن خواهند بود ، و مؤمنانى كه مرتكب گناهان كبيره شده و بدون توبه بميرند به آن وارد خواهند شد ليكن جاودان در آن به سر نخواهند برد ، زيرا به سبب ايمان خود مستحقّ ثواب مىباشند ، از اين رو پس از اتمام عذابى كه به سبب گناهان
هامش
( 37 ) خصال ، صدوق ، ج 2 ، ص 39 ؛ حجر 44 .
( 38 ) كهف / 29 : . . . و اگر تقاضاى آب كنند آبى براى آنها مىآورند همچون فلّز گداخته كه صورتها را بريان مىكند ، چه بد نوشيدنى است و چه بد محلّ اجتماعى .
( 39 ) مؤمنون / 107 و 108 : پروردگارا ما را از آن بيرون كن ، اگر بار ديگر تكرار كرديم قطعا ستمگريم ( و مستحقّ عذاب ) ، مىگويد : دور شويد در دوزخ و با من سخن مگوييد .
( 40 ) زخرف / 77 : آنها فرياد مىكشند اى مالك دوزخ آرزو داريم پروردگارت ما را بميراند ( تا آسوده شويم ) مىگويد : شما در اين جا ماندنى هستيد .
( 41 ) حجر / 44 : . . . هفت در دارد ، و براى هر درى گروه معيّنى از آنها تقسيم شدهاند .