فصل
( 1 ) همه آنچه در شرع پيرامون مراحل هولناك روز رستاخيز وارد شده راست و حقّ است و هيچ شكّى در آنها نيست ، اعمّ از طول مدّت و گرمى آن روز و عرق ريختن مردم و ازدحام آنها و خصومت بعضى با بعضى ديگر و بيزارى جستن گروهى از گروه ديگر ، و اين كه انسان از برادرش ، مادرش ، پدرش ، از همسر و فرزندانش مىگريزد ، و سوق دادن و كشانيدن گنهكاران به سوى جهنّم ، و احضار گواهان ، و سؤال و جز اينها به همان گونه كه خداوند در قرآن ، و ائمّهء هدى ( ع ) در اخبارى كه از آنها روايت شده است خبر دادهاند . امام صادق ( ع ) فرموده است : « پيش از آن كه به حساب شما رسيدگى شود خود را مورد حسابرسى قرار دهيد ، زيرا قيامت داراى پنجاه موقف است ، و در هر موقفى ممكن است هزار سال معطّل ماند » ، سپس اين آيه را تلاوت فرمود :
فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ
« 26 » .
از امام زين العابدين ( ع ) روايت است كه « هر كس مظلمهاى نزد ديگرى دارد ، از حسنات ظالم به اندازهء حقّ مظلوم برداشت مىشود و بر حسنات مظلوم اضافه مىكنند ، و اگر ظالم را حسناتى نباشد از سيئات مظلوم مىگيرند و بر سيّئات ظالم اضافه مىكنند . » « 27 » از پيامبر خدا ( ص ) نقل شده كه فرموده است : « آيا مىدانيد مفلس و ورشكسته كيست ؟ عرض كردند : اى پيامبر خدا مفلس در نزد ما كسى است كه نه پولى داشته باشد و نه متاعى ؛ فرمود : از امّت من مفلس كسى است كه در روز قيامت با نماز و زكات و روزه كه انجام داده است وارد مىشود ، ليكن به يكى ناسزا گفته ، به ديگرى تهمت زده ، مال آن را خورده ، خون اين را ريخته ، و ديگرى
هامش
( 26 ) معارج / 4 : . . . در آن روزى كه مقدارش پنجاه هزار سال است . حديث را كلينى در روضه ، ص 143 و ابن الشيخ در امالى خود ، ص 22 روايت كردهاند .
( 27 ) روضه كلينى در حديثى طولانى ، ص 106 .