در حديث ديگرى از امام عسكرى ( ع ) روايت شده كه فرموده است : « صراط ( مستقيم ) در دنيا آن است كه مؤمن از غلوّ و زيادهروى خوددارى ، و از تقصير و كوتاهى دورى كند ، و اعتدال ورزد ، و به هيچ روى به باطل گرايش پيدا نكند . » « 17 » اين روايت در معنا به حديث پيش نزديك بلكه در واقع يكى است ، زيرا روش استقامت و اعتدال كه به طرف افراط و تفريط گرايش نداشته باشد ، همان روش امام ( ع ) است .
بر صراط گردنهها و عقباتى است كه هر كدام به نام يكى از اوامر و نواهى ناميده شده است ، مانند نماز ، زكات ، رحم ، امانت ، ولايت امام و جز اينها ، هر كس در يكى از آنها كوتاهى كند در همان عقبه زندانى و حقوق الهى از او بازخواست مىشود ؛ اگر به سبب عمل نيكى كه از پيش فرستاده يا شمول رحمت الهى از اين عقبه رهايى يابد وارد عقبهء ديگرى مىشود ، و پيوسته از عقبهاى به عقبه ديگر منتقل و زندانى و مورد سؤال واقع مىگردد ، تا از همهء آنها به سلامت بيرون آيد ، و به سراى باقى انتقال يابد ، و در آن حياتى را آغاز كند ، كه هرگز در آن مرگى نيست ، و به سعادتى دست يابد كه ابدا بدبختى و شقاوتى در آن وجود ندارد و اگر از اين عقبات سالم جان به در نبرد ، از عقبهاى كه در آن جا گرفتار است پايش مىلغزد ، و در ميان آتش جهنّم فرو مىافتد . از آن حالت به خداوند پناه مىبريم .
فصل
( 1 ) ميزان و حساب حقّ است ، خداوند متعال فرموده است :
وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
« 18 »
هامش
( 17 ) معانى الاخبار ، ص 33 ، به شمارهء 4 .
( 18 ) اعراف / 9 : و وزن كردن ( اعمال و سنجش ارزش آنها ) در آن روز حقّ است ، كسانى كه ميزانهاى ( عمل ) آنها سنگين است رستگارانند .