و شرايع آنها بدون وجود سرپرست و داناى به آنها كافى نيست . آيا نمىنگرى كه فرقههاى گوناگون اسلامى با همهء اختلافى كه دارند همگى مذاهب خود را به كتاب خدا استناد مىدهند ، و اين به سبب نادانى آنها به معانى قرآن و انحراف دلها و تشتّت خواستهاى آنهاست . از اين رو روشن است هر پيامبرى كه با كتابى از سوى خداوند فرستاده شده ناگزير بوده است وصىّ و جانشينى براى خود تعيين كند ، و اسرار نبوّت و كتابى را كه بر او نازل شده است به او بسپارد ، و مشكلات آن را براى او روشن سازد ، تا وصىّ او ، حجّت وى بر قومش باشد ، و امّت او نتواند با آرا و انديشههاى خويش در آن تصرّف كند ، و دچار اختلاف و انحراف شود ، چنان كه خداوند متعال فرموده است :
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ
« 1 » . بنابراين پيامبر و وصىّ و كتاب او حجّت خداوند بر مردمند ،
لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ
، به همين گونه ( در وصايت ) آدم باشيث ، نوح باسام ، ابراهيم با اسحاق ، موسى با يوشع ، عيسى با شمعون و پيامبر ما ( ص ) با على ( ع ) رفتار كرده است .
و نيز وجود امام لطفى از سوى خداوند سبحان بر بندگانش مىباشد ، زيرا به يمن وجود اوست كه پراكندگى آنها بر طرف و رشته اتّحاد آنها محكم مىشود ، و ضعيف از قوى ، و نادار از دارا انتقام مىگيرد ، و نادان هشيار ، و غافل بيدار مىشود ، خداى متعال فرموده است :
وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِيها نَذِيرٌ
« 2 » ، و نيز :
وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ
« 3 » ، و نيز :
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ
هامش
( 1 ) آل عمران / 7 : او كسى است كه اين كتاب را بر تو نازل كرد . قسمتى از آن آيات محكم ( صريح و روشن ) است كه اساس اين كتاب مىباشد ، و قسمتى از آن متشابه است . آنها كه در قلوبشان انحراف است از متشابهات پيروى مىكنند تا فتنهانگيزى كنند ، و تفسير براى آن مىطلبند ، در حالى كه تفسير آنها را جز خدا و راسخان در علم نمىدانند .
( 2 ) فاطر / 23 : و هر امّتى در گذشته انذار كنندهاى داشته است .
( 3 ) رعد / 7 : و براى هر قومى هدايت كنندهاى است .