كسى كه با مردم مىآميزد نمىتواند از غيبت كردن و يا شنيدن آن و يا خاموش ماندن از نهى منكر يعنى كار زشت بر كنار بماند ؛ بهترين حالات اين است كه انسان علمى را به ديگرى بياموزد ، يا آن را از ديگرى فرا گيرد . و اگر بينديشد و بداند كه دانشجو هدفش از تحصيل دانش اين است كه آن را وسيلهاى براى طلب دنيا و دامى براى ايجاد شرّ قرار دهد . بىشكّ معلّم ياور و دستيار و پشتيبان او به شمار مىآيد ، و هموست كه اسباب اين كار را براى او فراهم مىسازد ، و او مانند كسى است كه به راهزن شمشير بفروشد ، چه همان گونه كه دانش شايستگى دارد در راه خير به كار رود ، از شمشير نيز مىتوان در امر جهاد بهره گرفت . از اين رو فروختن شمشير به كسى كه به قرائن حال مىداند كه آن را جهت راهزنى به كار خواهد گرفت اجازه داده نشده است .
بارى اين دوازده نشانه از نشانههاى عالمان آخرت بود ، و هر يك از آنها بخشى از اخلاق علماى پيشين را شامل مىشود ، اينك تو يكى از اين دو راه را انتخاب كن ؛ يا خود را به اين صفات آراسته كن ، و يا به تقصير خود معترف باش ، و مبادا راه سوّمى را برگزينى و امر را بر خود مشتبه كنى ، و آنچه را وسيلهء جلب دنياست دينخوانى ، و روش بيكارهها را روش عالمان راسخ بدانى ، و با اين جهل و انكار خود را به گروه نابودشدگان نوميد ملحق سازى . از خدعههاى شيطان كه اكثر مردم بدان هلاك شدهاند به خدا پناه مىبريم ، و از او مىخواهيم ما را از كسانى قرار دهد كه زندگى دنيا آنها را نفريفته ، و شيطان آنها را مغرور خداوند نگردانيده است .
باب هفتم درباره عقل و شرف و حقيقت و اقسام آن
عقل و شرافت آن :
( 1 ) بدان براى اثبات شرافت عقل نيازى به ارائهء دليل نيست ، بويژه كه پيش از اين شرف علم بيان و روشن شده است ، و عقل خود