كه آمدنى نيست « 111 » .
در خطبهء پيامبر خدا ( ص ) آمده است : خوشا به حال كسى كه عيبهايش او را مشغول ساخته ، و از توجّه به عيبهاى مردم بازداشته است . از مالى كه بدون ارتكاب گناهى به دست آورده انفاق ، و با اهل فقه و حكمت معاشرت كند ، و از همنشينى با فرومايگان و بزهكاران پرهيز كند . خوشا به حال كسى كه فروتن ، خوشخوى و باطنش پاكيزه باشد و شرّ خود را از مردم باز دارد . خوشا حال كسى كه به دانش خود عمل ، و زيادى مالش را انفاق كند . و زيادى گفتارش را نگه دارد ، و از سنّت فراتر نرود و به بدعت نرسد « 112 » . ابن مسعود مىگفت : در آخر زمان حسن رفتار بهتر از عمل بسيار است ؛ و نيز مىگفت : شما در روزگارى به سر مىبريد كه بهترين شما كسى است كه در كارها شتاب كند ، و پس از شما روزگارى فرا خواهد رسيد كه نيكوترين مردم كسى خواهد بود كه در كارها درنگ و در آنها تامّل كند ، و اين به سبب كثرت شبهات است . و وى راست گفته است چه هر كس در اين زمان در كارها دقّت و تأمّل نكند ، و با نظرات مردم همرأى و همگام شود ، و به آنچه آنها بدان اشتغال دارند مشغول گردد ، او هم مانند آنها هلاك خواهد شد . حذيفه گفته است : شگفتتر اين كه معروف امروز شما منكر زمان گذشته است ، و منكر شما معروف زمان آينده خواهد بود ، و شما مادام كه حقّ را بشناسيد ، و عالم در ميان شما تحقير نشود پيوسته در خير و خوبى خواهيد بود . و راست گفته است چه بيشتر آنچه در اين روزگار نيكو و معروف شمرده مىشود ، در دوران صحابه زشت و منكر بودهاند ، و از برگزيدهترين كارهاى روزگار ما آراستن مسجدها و هزينهكردن اموال بسيار در ريزهكاريهاى ساختمان آنها و گستردن فرشهاى قيمتى در
هامش
( 111 ) سنن ، ابن ماجه ، به شمارهء 46 ؛ شيخ طوسى در امالى خود به طور مسند از ابى عبد الله ( ع ) از پدرش از جابر بن عبد الله از پيامبر ( ص ) ؛ بحار ، ج 2 ، ص 301 ؛ مسند ، احمد ، ج 3 ، ص 310 ، 319 و 371 .
( 112 ) تحف العقول ، ص 30 ، الجامع الصغير ، باب الطاء ، كافى ، ج 2 ، ص 144 .