برخوردها بوده ، يا عمر خويش را در ترس ، اندوه تفكّر ، مجاهده ، مراقبت ظاهر و باطن ، اجتناب از گناهان صغيره و كبيره ، سعى در درك شهوات نهفته نفس و كيدهاى شيطان و ديگر امورى كه از علوم باطن مىباشند سپرى كردهاند .
بايد به طور قاطع دانست كه عالمترين اهل زمان و نزديكترين آنها به حقّ كسى است كه به صحابه شبيهتر و از روش پيشينيان صالح آگاهتر باشد ، چرا كه دين از آنان گرفته شده است . از اين رو على ( ع ) در پاسخ آنها كه گفتند : با فلان شخص مخالفت كردى ، فرمود : « بهترين ما كسى است كه اين دين را فرمانبردار باشد . » مىگويم : سزاوار است در اين گفتار واژهء صحابه در هر دو مورد به اهل بيت ( ع ) تبديل شود ، چنان كه ما پيش از اين به اين مطلب اشاره كردهايم ، و در آينده نيز به خواست خدا به تحقيق آن خواهيم پرداخت .
غزّالى مىگويد : بنابراين نبايد در پيروى از مردمى كه با پيامبر خدا ( ص ) همزمان بودهاند از مخالفت مردم زمان خويش بيمناك بود ، چه مردم بر حسب طبع خودرأيى اختيار كردهاند و نفس آنها اجازه نمىدهد اعتراف كنند كه رأى آنها سبب محروميّت از بهشت است ، از اين رو مدّعى مىشوند كه جز راه آنها راهى براى رسيدن به بهشت وجود ندارد .
از ابن مسعود به طور موقوف و مسند « 110 » روايت شده كه گفته است : اصل دو چيز است ؛ و آن دو عبارتند از گفتار و رفتار ، بهترين گفتار كلام خداوند ، و نيكوترين رفتار روش پيامبر ( ص ) است . هان از پديدههاى نو بپرهيزيد ، كه بدترين كارها كارى است كه تازه پديد آمده است ، چه هر تازهاى بدعت است و هر بدعتى گمراهى است . هان آرزوى دراز نداشته باشيد كه درازى آرزو دلها را سخت مىكند ، بدانيد هر چه آمدنى است نزديك است ، و دور آن است
هامش
( 110 ) حديث موقوف آن است كه از مصاحب معصوم نقل شود ، چه سلسلهء سند به صحابى متصّل باشد چه منفصل ، و حديث مسند آن است كه سلسلهء آن در جمع مراتب تا به معصوم مذكور باشد ( علم الحديث استاد شانهچى ) . - م .