كلينى در كتاب كافى به سند خود از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرموده است : هر چه ايمان بنده زياد شود بر تنگى معيشت او افزوده مىگردد « 64 » .
5 - عالم بايد از حاكمان دورى گزيند ،
( 1 ) و تا راهى براى گريز از آنها در اختيار دارد به هيچ وجه بر آنها وارد نشود ، بلكه شايسته است از معاشرت با آنها احتراز كند ، هر چند آنها نزد وى بيايند ، زيرا دنيا سبز و شيرين است و زمام آن به دست سلاطين و حكّام مىباشد ، و كسى كه با آنها معاشرت كند چه بسا براى تأمين خواستها و به دست آوردن دل آنها كم يا بيش گام بردارد ، در حالى كه آنها ستمگرند ، و بر هر ديندارى واجب است آنان را محكوم كند ، و با فاش كردن مظالم و نكوهش اعمال آنها دلهايشان را نگران سازد . از اين رو به دست سلاطين و حكّام مىباشد ، و كسى كه با آنها معاشرت كند چه بسا براى كسى كه بر آنها وارد مىشود يا تجملات آنها نظر او را جلب مىكند ، كه در اين صورت نعمتهايى را كه خداوند به او ارزانى داشته حقير خواهد شمرد ، و يا از اين كه اعمال آنها را انكار و محكوم كند لب فرو خواهد بست كه در اين حال فريبكار و چاپلوس خواهد بود ، و يا سخن بر وفق رضا و خشنودى خاطر آنها خواهد گفت كه اين دروغ آشكار مىباشد ، و يا طمع مىكند كه چيزى از مال آنها به او برسد كه اين نيز حرام مىباشد . و ما در كتاب حلال و حرام آنچه جايز است از اموال حكّام اخذ شود ، و آنچه جايز نيست ، اعمّ از حقوق و مستمرّيها و جوايز و جز اينها را ذكر خواهيم كرد .
خلاصه اين كه آميزش با حكّام كليد هر بدى است ، و علماى آخرت در اين امر طريق احتياط را اتّخاذ كردهاند . پيامبر ( ص ) فرموده است : « هر كس باديه - نشين شود جفا كرده ، و آن كه شكار را دنبال كند غفلت ورزيده ، و كسى كه نزد حاكم رود خود را در فتنه انداخته است . » « 65 » و نيز پيامبر ( ص ) فرموده است : « به زودى فرمانروايانى بر شما حكومت خواهند كرد ، كه كارهاى خوب و بدى را از آنها مشاهده مىكنيد . هر كس
هامش
( 64 ) باب « فضل فقراء المسلمين » ج 2 ، ص 261 ، شمارهء 4 .
( 65 ) الكبير ، طبرانى ، از ابن عبّاس ؛ الجامع الصّغير .