بدترين بدان عالمان بد ، و خوبترين خوبان عالمان خوب مىباشند « 42 » .
ابو الدّرداء گفته است : واى يك بار بر كسى است كه نداند ، و هفت بار بر كسى است كه بداند و عمل نكند « 43 » .
مكحول از عبد الرحمان بن غنم روايت كرده كه گفته است : ده نفر از اصحاب پيامبر خدا ( ص ) براى من نقل كردند ، كه ما در مسجد قبا علم مىآموختيم ، ناگهان پيامبر خدا ( ص ) بر ما وارد شد ، و فرمود : آنچه مىخواهيد بياموزيد ، امّا تا آنها را به كار نبنديد خداوند به شما مزد نخواهد داد « 44 » .
عيسى ( ع ) فرموده است : كسى كه علم مىآموزد ، و به آن عمل نمىكند مانند زنى است كه پنهانى زنا دهد و از آن آبستن شود ، و چون باردارى او آشكار گردد رسوا و مفتضح گردد ؛ به همين ترتيب كسى كه علم خود را به كار نمىبندد خداوند متعال او را در روز رستاخيز در برابر همهء خلايق رسوا و مفتضح خواهد ساخت .
ابن مسعود گفته است : به زودى روزگارى فرا مىرسد كه شيرينى دلها بدل به شورى مىشود ؛ در آن زمان عالم و دانشجو از علم سود نمىبرند ، دلهاى عالمان مانند زمين شورهزار مىگردد ، كه باران بر آن مىبارد ، ليكن گوارايى از آن حاصل نمىشود ، و اين زمانى است كه دلهاى عالمان به دوستى دنيا گرايد ، و آن را بر آخرت برگزينند ، در اين هنگام خداوند منابع حكمت را از آنها مىگيرد ، و چراغهاى هدايت را در دلهاى آنها خاموش مىگرداند ، از اين رو هنگامى كه عالم آنان را ديدار مىكنى با زبان ، ترس خود را از خدا به تو خبر مىدهد ليكن عمل او بيانگر بىپروايى و فجور اوست ، در آن روزگار زبانهاى پربار فراوان ، و دلهاى پاك قحط و ناياب است ، به خدايى كه جز او خدايى نيست اين وضع سببى جز اين ندارد كه معلّمان علم را براى غير خدا تعليم
هامش
( 42 ) العلم ، ابن عبد البرّ ؛ المختصر ، ص 91 .
( 43 ) العلم ، ابن عبد البرّ ؛ المختصر ، ص 96 .
( 44 ) العلم ، ابن عبد البرّ ؛ المختصر ص 97 .