عمل علم مىآموزند ، با كار آخرت دنيا را مىجويند ، و خود را براى مردم همچون گوسپند رام و منقاد نشان مىدهند در حالى كه دلهايشان مانند دل گرگ است ، و زبانشان از عسل شيرينتر و قلوبشان از صبر تلختر است بگو كه آيا مرا مىفريبند ، و مرا ريشخند مىكنند ؛ من براى اينان فتنهاى مقدّر مىكنم كه حكيمان از آن به حيرت افتند . » « 37 » امثال اين اخبار و آثار بسيار است . از جمله نشانههاى عالمان آخرت اين كه :
2 - كردار عالم بايد مخالف گفتارش نباشد ،
( 1 ) بلكه او به چيزى امر نمىكند مگر اين كه خود نخستين كسى است كه به آن عمل مىكند .
خداوند متعال فرموده است :
أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ
.
و نيز :
كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ
« 38 » .
و نيز ضمن داستان شعيب ( ع ) فرموده است :
وَ ما أُرِيدُ أَنْ أُخالِفَكُمْ إِلى ما أَنْهاكُمْ عَنْهُ
« 39 » .
و نيز :
وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ
. . .
وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا *
. . .
وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اسْمَعُوا
« 40 » .
و نيز به عيسى بن مريم فرموده است : اى پسر مريم خود را پند ده ، اگر پذيرفتى آنگاه مردم را موعظه كن و گرنه از من شرم بدار .
پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : در شب معراج بر گروهى گذر كردم كه لبهاى آنان را با مقراضهاى آتشين مىبريدند ، گفتم : شما چه كسانيد ؟ گفتند : ما به نيكى دستور مىداديم و خود به آن عمل نمىكرديم ، و از بدى نهى مىكرديم و خود آن را به جا مىآورديم « 41 » .
و نيز فرموده است : هلاك شدگان امّت من عالمان فاجر و عابدان نادانند ، و
هامش
( 37 ) المختصر ، فى العلم ، ابن عبد البرّ ، ص 90 از حديث ابو الدّرداء .
( 38 ) صفّ / 3 : نزد خداوند بسيار خشمآور است كه سخنى بگوييد كه عمل نمىكنيد .
( 39 ) هود / 88 : . . . من هرگز نمىخواهم شما را از چيزى باز دارم كه خودم مرتكب مىشوم .
( 40 ) بقره / 282 ، 196 و مائده / 108 : و از خدا بپرهيزيد و خداوند به شما مىآموزد ، و از خداوند بپرهيزيد و بدانيد ، و از خداوند بپرهيزيد و گوش فرا دهيد .
( 41 ) المغنى ، ابن حبّان ، از حديث انس .