مىشود از آن : ركوب جميل و صحبت ابرار و ارتفاع از ضعه و پستى و اجتناب از خساست و تشهّى خير و قريب شدن به درجات عاليه و عفو و مهل و معروف و صمت . پس اينها چيزهائى است كه به هم مىرسد براى شخص عاقل به واسطهء حلم او و امّا علم ، پس منشعب مىگردد از آن غنا هرچند كه فقير باشد و جود هرچند كه بخيل باشد و مهابت هرچند كه مهين و پست باشد و سلامت هرچند كه سقيم باشد و قرب هرچند كه بعيد باشد و حيا هرچند كه صلف و چشم سخت و بىحيا باشد و رفعت هرچند كه وضيع باشد و شرف هرچند كه رذل باشد و حكمت و خطوت . پس اينها خصلتهائى است كه منشعب مىگردد براى شخص عاقل به واسطهء علم او ، پس طوبى و خوشى باد از براى كسى كه عاقل و عالم باشد و امّا رشد ، پس منشعب مىگردد از آن سداد و هدايت و برّ و تقوا و منالت و صدق و اقتصاد و ثواب و كرم و معرفت به دين خدا . پس اينها اخلاقى است كه مىرسد به شخص عاقل به واسطهء رشد او ، پس خوشى باد از براى كسى كه اقامت بنمايد به واسطهء آن بر راه راست و روشن .
و امّا عفاف ، پس منشعب مىگردد از آن رضا و استكانت و حظّ و راحت و تفقّد و خشوع و تذكّر و تفكر و جود و سخا . پس اينها امورى است كه رخ مىدهد براى شخص عاقل به واسطهء عفاف و به جهت راضى شدن به خداوند و به قسمت او و اما صيانت ، پس منشعب مىگردد از آن صلاح و تواضع و ورع و انابت و فهم و ادب و احسان و تحبّب و خير و اجتناب شرّ . پس اينها فضايلى است كه مىرسد شخص عاقل به آنها به واسطهء صيانت ، پس خوشى باد از براى كسى كه اكرام فرموده باشد او را مولاى او به فضيلت صيانت و اما حيا ، پس منشعب مىگردد از آن لين و رأفت و مراقبت نمودن مر خداوند در سرّ و علانيه و سلامت و اجتناب شرّ و بشاشت و سماحت و ظفر و حسن ثناء بر مرد در ميان مردمان . پس اينها فضيلتهائى است كه مىرسد شخص عاقل به آنها به واسطهء حيا ، پس خوشى باد از براى كسى كه قبول نمايد نصيحت خداوند و بترسد از فضيحت او و اما رزانت ، پس منشعب مىگردد از آن لطف و حزم و اداء امانت و ترك خيانت و صدق لسان و تحصين فرج و استصلاح
تحفة الملوك ( فارسى ) — صفحة 392
مساهمون: جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
ص٣٩٢