تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة الملوك ( فارسى ) — صفحة مقدمهء مصحح 18

مساهمون:

صمقدمهء مصحح ١٨
صورت مفرد در بحر خفيف و مجتثّ نقل گرديده ( ص 14 ، 56 ، 82 ، 104 ) . بنابراين از مجموع 260 بيت فارسى و عربى كه در اين متن - بدون احتساب اشعار حكايت اسكندر و حكايت كيخسرو - نقل گرديده 35 بيت ديگر باقى مىماند كه در قالب قطعه هستند و عموما دو بيت دارند كه بيت اوّل برخى از آنها مصرّع است و تنها يك قطعهء سه‌بيتى در ميان آنها يافت مىشود ( ص 58 ) . به هر روى تحفة الملوك در بسيارى از موارد تنها منبع اين اشعار است . گويا مصنّف اين كتاب مجموعه‌اى از شعر شاعران آغازين زبان فارسى را در دست داشته يا به علت كمى فاصلهء زمانى از حيات شاعران آن روزگار ، بر منبع يا منابعى از شعر آنان دسترسى داشته است .

ويژگيهاى سبكى

همانطور كه پيشتر اشاره گرديد ، تاريخ دقيق نگارش تحفة الملوك نامعلوم است ؛ امّا توجّه به شيوهء نگارش اين كتاب ثابت مىكند كه تحفة الملوك در دوره‌اى نگاشته شده كه هنوز نثر فارسى تحت‌تأثير جريانى كه بعد از ترجمهء نصر اللّه منشى از كليله و دمنه رو به تكلّف و پيچيدگى گذاشت ، قرار نگرفته است . از آنجا كه مصنّف قصد نگاشتن كتابى در آداب و اخلاق و پند و اندرز داشته ، خود را ملزم به رعايت كوتاهى عبارتها و ساده‌نويسى كرده است . همچنين وى در سرتاسر كتاب از سخنان گذشتگان و حكايتهاى آنان بهرهء فراوان گرفته است و چنين مىنمايد كه براى حفظ ارزشهاى لفظى و معنوى آن سخنان و حكايتها سعى كرده كه بعينه به نقل مطالب ، چه از متون كتبى و چه از روايتهاى شفاهى پردازد ؛ همين امر سبب گرديده سبك نگارش كتاب نسبت به آنچه گفته شد ، يعنى نيمهء دوّم قرن ششم و نيمهء اوّل قرن هفتم اندكى قديم‌تر به نظر آيد . در ادامه به برخى از ويژگيهاى سبكى اشاره مىگردد : الف : به كار بردن افعال به صورت مصدر مركّب كامل : « و خرد را بر بينايى چشم ببايد گزيدن » ( ص 6 ) « حالى در شهر منادى داد كردن » ( ص 17 )