هشتم : « أن » مفتوحه ناصبه از « لم » جحديهء جازمه مفصول است ايضا ، هر كجا باشد ، نحو :
ذلك أن لم يكن
در انعام « 1 » ، و
أن لم يره أحد
در بلد « 2 » و غيرهما .
نهم : « أن » مذكوره از « لن » ناصبه كه از براى نفى ابد است ايضا مفصول است ، هر كجا واقع شود ، نحو :
أن لن ينقلب الرسول
در فتح « 3 » ،
أن لن تقول الإنس و الجن
در قل اوحى « 4 » ،
أن لن يقدر عليه أحد
در بلد « 5 » . و اين چنين است حكم بواقى ، الّا دو جا :
ألن نجعل لكم موعدا
در كهف « 6 » ،
ألن
« 7 »
نجمع عظامه
در قيامت « 8 » .
دهم : « إن » مكسوره شرطيه از « لم » جازمه ، ايضا مفصول است ، مثلا :
فإن لم تفعلوا
در بقره « 9 » ، و
إن لم ينتهوا
در مائده « 10 » ،
فإن لم يستجيبوا لك فاعلم
در قصص « 11 » . و بواقى از اين قبيل است همه جا ، الّا يك حرف در هود « 12 »
فإلم يستجيبوا لكم فاعلموا
فقط .
يازدهم : « إنّ » به كسر همزه ، كه از حروف مشبّهه به فعل است ، يك حرف
إن ما توعدون لآت
در انعام « 13 » مقطوع است ، و در
إنما عند الله هو خير لكم
در نحل « 14 » به خلاف است . و در بواقى موصول است بىخلاف ، مثلا :
إنما الله إله واحد
در نساء « 15 » ،
إنما أنت منذر
در رعد « 16 » ،
قل إنما أنا بشر مثلكم
در كهف « 17 » ،
إنما صنعوا كيد ساحر
در طه « 18 » ،
قل إنما يوحى إلى
در انبياء « 19 » و امثال اينها .
دوازدهم : « أنّ » به فتح همزه است كه از حروف مشبّهه به فعل ايضا در دو جا مقطوع است :
و أن ما يدعون من دونه هو الباطل
در حجّ « 20 » ، و
أن ما يدعون من دونه الباطل
در لقمان « 21 » . و در
و اعلموا أنما غنمتم
در انفال « 22 » خلاف است . و ماعداى اين
هامش
( 1 ) آيهء 131 .
( 2 ) آيهء 7 .
( 3 ) آيهء 12 .
( 4 ) جن / 5 .
( 5 ) آيهء 5 .
( 6 ) آيهء 48 .
( 7 ) س : ان لن .
( 8 ) آيهء 3 .
( 9 ) آيهء 24 .
( 10 ) آيهء 73 .
( 11 ) آيهء 50 .
( 12 ) آيهء 14 .
( 13 ) آيهء 134 .
( 14 ) آيهء 95 .
( 15 ) آيهء 171 .
( 16 ) آيهء 7 .
( 17 ) آيهء 110 .
( 18 ) آيهء 69 .
( 19 ) آيهء 108 .
( 20 ) آيهء 62 .
( 21 ) آيهء 30 .
( 22 ) آيهء 41 .