[ 630 ] محمّد بن حسين بلخى
سيّد السادة الامام الاجل الاشرف الامجد الاوحد ضياء الدين صدر الطالبيه ، ابو الحسن محمّد بن حسين حسينى بلخى ، از اولاد و احفاد عبيد اللّه الاعرج بن حسين اصغر بن زين العابدين على بن حسين بن على بن ابى طالب عليه السّلام است « 1 » .
واعظ بلخى ، از ابو القاسم سمرقندى نقل مىكند كه ابو الحسن محمّد بن حسين بلخى از خاندانى بزرگ و از رؤسا و نقباى بلخ به شمار مىرفت . نيز وى از خاندانى متمول و با جود و كرم بود . با وجود آنكه او از وسعت نعمت خوبى برخوردار بود ، خود از راه كتابت قرآن كريم امرار معاش مىكرد . آن عالم با تقوا مرد پرهيزگارى بود كه همهء شب را بيدار مىماند و نماز و دعا مىخواند . با وجود آنكه خدمتگزارانى در كنارش حضور داشتند ، وقتى براى تجديد وضو بلند مىشد ، كسى را از خواب بيدار نمىكرد و خودش آب وضو را تهيه مىساخت . در هر جمعه يك ختم قرآن مىنمود ، علما و افاضل به دورش گرد مىآمدند و از خرمن دانش او بهرهمند مىشدند . هرگز ديده نشد كه آن مرد جليل القدر نماز جماعت را بدون عذر شرعى ترك كند . خانه او پناهگاه نيازمندان و فقرا بود و به آنها كمك مىكرد . اين سيّد فاضل مدتى رياست و نقابت بلخ و حومه آن را به عهده داشت ؛ در اين مدت كسى از وى ناراضى نبود .
نيز سيّد ابو القاسم سمرقندى مىگويد : « بين من و ضياء الدين ابو الحسن سيّد محمّد بلخى ، دوستى و مودتى برقرار بود . من به سال 536 ه . در بلخ به زيارت او مشرف شدم ، و در اين هنگام هشتاد بهار از عمر بابركتش مىگذشت . سرانجام او در سال 537 ه . به سنّ 81 سالگى دعوت حق را لبيك گفت ، از او دو پسر بهجا مانده است ، كه در غايت علم و حلم و تقوا بودند » « 2 » .
مؤلف دايرة المعارف تشيع مىنويسد : « امام ضياء الدين ابو الحسن محمّد حسينى
هامش
( 1 ) - تحفة الطالب ، ص 90 .
( 2 ) - فضايل بلخ ، ص 356 .