[ طرحهاى تطبيقى ]
( 1 ) . طرح تطبيقى كوياجى
اينجانب طىّ گفتارى ( كه هنوز چاپ نشده ) به عنوان « بهرام / / مريخ » ، طرح مرحوم كوياجى را قويّا انتقاد و اصلاح نمودهام ، اما در اينجا مجال تفصيل نباشد تا ادلّهء عقلى و نقلى اقامه گردد . تنها بايد گفت كه كوياجى كوشيده است ، چنانكه ملاحظه مىشود ، طرحى كامل و منطبق فقط با بروج دوازدهگانهء مسير آفتاب بدست دهد ، يا به عبارت ديگر خود را اسير چنبرهء بروج كرده ، فرايافت جالب توجّه خويش را از پيكرهاى سپهرى « بهرام يشت » سخت با كمربند برجها بسته است . در نتيجهء اين تقيّد غير لازم طرحى كمابيش مصنوعى فراهم گشته ، كه شمارى از پيكرهاى بهرام يشتى با صورتهاى بروجى ابدا تطبيقپذير نباشند ؛ پس لا بدّ به توجيهات مغالطهآميز و نادرستى پرداخته است . اينك ما طرح پيشنهادى خود را كه طىّ آن پيكرهاى مزبور در وضع انطباق واقعى و محتملتر با پيكرهاى سپهرى - اعمّ از بروجى يا جز آنها مىباشند - ارائه مىكنيم :