متن پهلوى « ستايش سىروزه » كه گويى تفسير « رشن يشت » بوده باشد ، نيز متضمّن اوصاف ستارگان اوستايى است . البتّه فوائد آن متن بيش از اينهاست ، اينك آنچه اشارتوار بايستهء يادآورى است اينكه « فروردين » به مثابهء ايزد نگهبان فروهران از جمله ساماندهى كار خورشيد و ماه و ستارگان و هفتورنگ را هم برعهده دارد . از باشندگان ديگر آسمان ، بامى شكوهمند ، ماه و خورشيد ، هفتان سپهر و روشنان زيبا ياد شده است .
حالات قمر بشرح آمده ، تشتر فرهمند باران كردار ، ستويس پاك و ستارهء ونند ؛ نيز ستارگان آبچهر ، زمينچهر و گياهچهر ستوده شدهاند « 1 » . نكتهء خيلى جالب و مهمّ در باب تصوّرات اوستايى از پيكرهاى سپهرى و بروجى همانا ده كالبد جانورى است ( برحسب « بهرام يشت » ) كه بهرام رزمآور فروغمند ، ايزد اختر ( مرّيخ ) و صاحب سپهر پنجم در آنها حلول مىكند « 2 » . آن كالبدها عبارتند از « باد تند ، گاو زرّينشاخ ، اسب سپيد ، اشتر گامزن ، گراز تيزچنگ ، جوان زيبا ، شاهين شهپر آراسته ، قوچ دشتى ، بزگشن ، مرد جنگى شكوهمند ( با دشنهء زرين ) كه بهويژه در پيكر شاهين - نيروبخش رزمآوران - نموده مىآيد . جهانگير كوياجى دانشمند فقيد پارسى ( هندى ) طىّ گفتارى به عنوان « ستارهشناسى و احكام نجوم در بهرام يشت » « 3 » كالبدهاى دهگانهء مزبور را به درستى نمايشگر برخى از پيكرهاى سپهرى دانسته ، يعنى طرحى تقريبا كامل امّا مصنوعى از صورتهاى دوازدهگانهء بروجى انگاشته است . اينك نام پيكرهاى طرح متصوّر و مأخوذ وى از « كرده » هاى بهرام يشت ( با شمارههاى آنها ) برابر و همسنج با نام صورتهاى كنونى منطقهء بروج در جدول ( ش 1 ) ذيل نموده مىشود :
هامش
( 1 ) . ستايش سى روزه ، به كوشش رحيم عفيفى ، مجلّهء دانشكدهء ادبيات دانشگاه فردوسى ( مشهد ) ، سال 12 ، ش 1 و 2 ( 1355 ) .
( 2 ) . يشتها ( گزارش پور داود ) ، ج 2 ، ص 120 - 133 / اوستا ( دوستخواه ) ، ص 270 - 287 .
( 3 ) . آيينها و افسانههاى ايران و چين باستان ، ترجمهء جليل دوستخواه ، تهران ، جيبى ، 1353 ، ص 61 - 75 .