بايستى در استفادهء از مساعدتهاى جميع دول اعم از آنكه مساعدتهاى مزبور به صورت مستشار يا سرمايه باشد ، آزاد باشيم و هيچ ملتى هر قدر قوى و نيرومند باشد ، نبايد آزادى ما را محدود نمايد ؛ ما آزاديم و آزاد باقى خواهيم بود .
به نام همين اصول و به خاطر همين اصول است كه الغاء قرارداد ايران و انگلستان مورخهء اوت 1919 را اعلام مىدارم ؛ قراردادى كه موقع انعقاد آن وضعيات دنيا دگرگون بود و موجباتى كه ما را ناگزير به استفادهء از آن مىنمود ، ديگر وجود ندارد .
ارادهء قطعى اصلاحات داخلى و تصميم به عظمت و نيرومندى قشون ما را از احتياج به قراردادهايى كه در نتيجهء وضعيات تغييريافتهء دنيا و حوادث بر ما تحميل گشت ، مستغنى مىسازد .
من الغاى قرارداد ايران و انگلستان را اعلام مىدارم تا تأثيرات سوئى بر سيرهء ما نداشته باشد . زيرا در ظرف مدت صدسال اخير در سختترين و تيرهترين دقايق تاريخ ما انگلستان به دفعات دست دوستانهء خود را براى مساعدت نسبت به ايران دراز كرده و از طرف ديگر ايران نيز به دفعات نسبت به انگلستان صداقت و وفادارى خود را ثابت نمود ؛ بنابراين نبايد گذارد يك چنين دوستى تاريخى به واسطهء عقد قراردادى كدر گردد . الغاى قرارداد هر نوع سوءتفاهمى را كه ما بين ملت ايران و انگلستان وجود داشته معدوم و شالودهء جديدى را براى طرح مناسبات صميمانه ما با تمام ممالك طرحريزى خواهد نمود .
تخليهء ايران از قشون اجانب بهترين موضوعى است كه اساس مناسبات دوستى ما را با دول همجوار مستحكمتر خواهد نمود . انتظار داريم پس از تصديق قراردادهايى كه نمايندهء ما با حكومت مسكو منعقد نموده ، باب روابط وداديّه با روسيه مفتوح و نگرانى توقف قشون اجانب بهوسيلهء تخليهء هر دو طرف به عمل آيد .
هموطنان !
به نام شاهنشاه جوانبخت ما كه از اعليحضرت وى جميع احكام ساطع است ، به نام قشون دلير و فداكار وى ، من شما را به انتظام و سعى و كوشش در نجات وطن دعوت مىنمايم .
من اعتماد به وطنپرستى شما دارم ؛ من اعتماد به مشاركت شما دارم ؛ از تمام شماها درخواست مىنمايم كه بهوسيله طرح پيشنهادها و تقديم افكار و مشورتهايى كه در نزد من كمال وقع و تعظيم را خواهد داشت ، مرا مساعدت كنيد .
اكنون اعلام مىدارم كه از اين به بعد فرصت ملاقات كمتر خواهم داشت ؛ لكن هرگونه مسايلى كه كتبا ارسال گردد مورد توجه و مطالعهء كامل واقع خواهد شد . در همان حال اعلام مىدارم كه هيچچيز و هيچ ملاحظهاى مرا از مهمّى كه برعهده گرفتهام باز نخواهد داشت ؛ زيرا پس از تفضيلات سبحانى و تأييدات اولياى اسلام به توجهات قاهرانهء شهريار ارجمند مستظهر و به نيّات پاك متكى هستم ؛ حتى اگر برادرم در
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 419
مساهمون: حسن مرسلوند
ص٤١٩