است اداراتى كه تأسيس آنها براى اسراف و تبذير مال و پولى است كه با قطرات عرق تودهء ملّت تحصيل شده يا بالاتر و بدتر از همه به قيمت شرافت و استقلال ايران از اجانب قرض شده است ، از ميان برود و به جاى آن مبانى محكمى استوار گردد كه وظيفهء به مملكت را از عهده برآيد ؛ موقع فرا رسيده كه شرافت و استقلال وطن به شكل پول در جيب مفتخواران فرو نرود ؛ بايد سعى و كوشش نمود كه مملكت با عوايد داخلى خود اداره شود و براى گردش دواير مفتخوارى محتاج به قرض از اجانب نگردد .
انجام اين امر يعنى محو و انهدام مفتخوارى و مبانى امنيت و رفاه استفادهء كارگران از مشقت خويش اولين وظيفهء من خواهد بود .
لازم است بنيان عدليهء ما كه مركز فجائع و جنايات است ، واژگون و معدوم گشته ، بر روى خرابههاى وى يك عدالتخانهء حقيقى كه اركانش مبنى بر عدل و نصفت باشد ، بنا كرد ؛ زيرا فقط چنين عدالتخانهاى مىتواند شالودهء يك حكومت عالى باشد .
لازم است قيمت زحمت و مشقت كارگران و دهقانان سنجيده گشته و دورهء فلاكت و بدبختى آنان خاتمه يابد ؛ براى حصول اين مقصود اولين اقدامى كه بايد به عمل آيد تقسيم خالصجات و اراضى دولتى ما بين دهقانان و همينطور وضع قوانينى كه زارع را از املاك اربابى بيشتر بهرهمند سازد و در معاملات ارباب با دهقانان تعديلى شود و موجبات صحّى و زندگانى آنان را تأمين كند .
لازم است وضعيت هرج و مرج كنونى ماليّه و تشكيلات سوئى كه مهمترين عامل اختلال آن بوده است ، محو گشته به جاى آن تشكيلاتى برقرار گردد تا مالياتهايى كه از ملت گرفته مىشود با رعايت كمال اقتصاد و صرفهجويى صرف حوايج ملت گردد .
لازم است كه اخلاق ، قواى روحيّه و احساسات ابناء ما بهوسيلهء تعليمات مليّهء وطنپرستانه نمو و ترقى نمايد تا وطن ما موطن فرزندان لايق فداكار گردد .
لازم است مدارسى تأسيس گردد كه براى كشور ايران - آرى براى ايران كه مانند خورشيد فروزان و آبادان بود و اكنون از تمدن و ترقى دور افتاده است - تدارك فرزندان لايق و شايسته نمايد ؛ بهرهمند شدن از نعمت تعليم و تربيت نبايد از حقوق مختصهء طبقات متمول ، اولاد ظالمان بىلياقت گردد ؛ بلكه برعكس تمام طبقات مردم و دهقانان از نعمت تعليم و تربيت بهرهمند شوند .
لازم است تجارت و صناعت به طريق عملى تشويق گشته ، حيات تجارتى و صنعتى ما از ورطهء كنونى كه نتيجه ضعف ادارى است ، خلاصى يابد .
لازم است سختى و گرانى زندگانى كه به واسطهء فقدان وسائل حمل و نقل و شدت احتكار و در عين حال زينت تجمّلات بيهوده غير قابل تحمل گرديده ، خاتمه يابد .
لازم است وسائل ترقى را كه با استقرار وسائل حمل و نقل و ارتباطات ميسّر مىگردد ، برقرار نمود .
علاوه بر مراتب فوق و توأم با تغييرات متحتّمه مقرّر خواهد شد كه اقدامات جزئيه براى خاتمه دادن به
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 417
مساهمون: حسن مرسلوند
ص٤١٧