كامل از سبك مناظره داعى الاسلام و مبلغ مسيحى ، مناظره يكى از روزها نقل مىشود :
گفتگوى پنجم داعى مسيحى - فى الحقيقة صفاخانه شما در اسلام خيلى تازگى دارد ، زيرا هيچوقت چنين مجلسى در اسلام منعقد نشده بود كه اهل هر ملت بهطور آزادى حاضر شوند دربارهء دين اسلام و ادله آن گفتگو نمايند . پيش از اينها گمان مىكرديم دليل دين اسلام فقط شمشير است ، حال كه اين مجلس صفا و گفتگوى شما را مىبينيم ، تعجب مىكنيم .
داعى اسلام - اميدواريم ما هم مثل شما نصارى در تمام روى زمين چنين مجالس منعقد نماييم و دعات اسلاميه به هر طرف بفرستيم . فرق اين است كه اهل ملت شما بيدارند و فوائد اداره دعوت و لزوم آن را فهميدهاند ، ليكن اهل ملت ما هنوز در خواب غفلتند ، مثلا جناب جلالتمآب آقاى علاء الدوله حكمران مملكت فارس بهجاى اينكه با ما همراهى نمايند ، آنچه از رسالات صفاخانه مقدسه به شيراز مىرود در دارالحكومه توقيف مىشود و نمىگذارند منتشر شود ، جهت مىپرسند ، مىفرمايند بماند تا وقتى كه فرصت پيدا كنيم ببينيم امر منافى دولت در اين رسالات نباشد ، آنوقت اجازه انتشار خواهيم داد . در اين مدّت شش ماه فرصت حاصل نكردند و گرنه در رسالهء دوّم اجازه و خلعت دولت را مىخواندند و ديگر ايراد نمىگرفتند و ملتفت مىشدند كه در حكومت حضرت اقدس اشرف و الا ظل السلطان دامت شوكته كسى نمىتواند بدون اجازه دولت چيزى طبع كند ، عمده جهت غفلت اهل اسلام اين است كه اركان دولت ما از قوانين دول اطلاع ندارند و از طفوليت علم نمىآموزند . ليكن ما اهل اسلام به واسطه حسن نيت مقدسه اعليحضرت قدر قدرت مظفر الدين شاه عادل ، پادشاه جمجاه ، دين پناه اسلام خلد اللّه ملكه و سلطانه نهايت اميدوارى داريم و از پيشرفت امور اسلاميت كه در ايام سلطنت اعليحضرتش شده است ، شب و روز شكر گزاريم ، اللّهم ادم وجوده و زد فى توفيقه .
داعى مسيحى - برويم بر سر گفتگو ، جهت چيست كه شما اهل اسلام اعتقاد به كتب مقدسه ما نداريد و مىگوييد اين تورات و انجيل كه در دست ما نصارى است ، تورات و انجيل اصليه نيستند و تورات و انجيل اصليه مفقود گشته و اينها كه در دست ماست مجعول است و كتب الهاميه نيستند . چگونه مىشود چنين باشد و حال آنكه كتب مقدسه تورات و انجيل براى هدايت مخلوق فرستاده شده . البتّه چيزى را كه خداوند براى هدايت مردم مىفرستد آن را حفظ خواهد كرد ، زيرا اگر حفظ نكند عاجز خواهد بود و خداوند عجز ندارد ، پس حفظ كرده است . به شما اهل اسلام واجب است كه رجوع به كتب مقدسه تورات و انجيل نماييد و به آنها عمل كنيد ، زيرا قبول داريد كه تورات و انجيلى نازل شده بود ، ليكن مفقود گشت . اين كلام غير معقول است زيراكه فرستاده خدا مفقود نمىشود ، پس اين كتب مقدسه كه فعلا در دست ماست كتب الهاميه اصليه است .
شرح
( 30 ) - در كتاب مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى ، تأليف خانبابا مشار سال تولد سال او 1286 قمرى و در