4 - در توصيف كعبه
اين كعبه كه بينيد بنايى است « مكعّب » * يعنى كه ز ششسوى جهان است مركّب
در بىجهتى جمله جهات است در او جمع * هر سو كه نهى روى ، خطاب است و مخاطب
نه شرقى و نه غربى ، نه شمالى و جنوبى * بل در نظرت مختصرى نيز مورّب « 1 »
در كُنجى از آن دامن پيراهن « هاجر » « 2 » * وه ! گشته كنيزى به خداوند مصاحب
« هِجر » « 3 » و حجرت آمدن از كفر به اسلام * وين « حجّ » تو پيوستن اقرب به مقرّب
پيرامُن آن چرخزنان موج خلايق * چون دامن گرداب ، ز امواج لبالب
ما و من و تو جمله در انبوه بشر گُم * بر گِردِ سر « او » همه در يا رب و يا ربّ
5 - تقارن اعجاز
اين نكته ز آيات الهيست مسلّم * كاين خانه بود خانِ نخستين « 4 » دوعالم
يادآورِ آشفتهء عاصى به معاصى * آن پير پيامآور بُتكوب مصمّم « 5 »
نقش دو قدم شاهد آن است كه معمار * با دست خود اين سنگ بنا كرده فراهم
اين است همان خانه كه زنهار همىداد « 6 » * بر نادم و بر خادم و نامحرم و محرم
اعجاز سماوات و زمين گشت مقارن * با « الحجر الاسود » « 7 » و سرچشمهء « زمزم » « 8 »
هامش
( 1 ) - چون چهار ديوار مسجد الحرام داراى اضلاع مساوى و مستقيم نيست ، به نظر چنين مىرسد . به نخبة الدهر دمشقى مراجعه شود .
( 2 ) - مادر فداكار ، ازجانگذشته و خداپرست اسماعيل عليه السّلام .
( 3 ) - در مورد اين دو واژه ، به تغييرات دكتر شريعتى در كتاب حج توجه فرماييد .
( 4 ) - انّ اوّل بيت وضع للنّاس . . . آل عمران ، آيهء 96 .
( 5 ) - الصافات ، آيات 90 الى 93 .
( 6 ) - جعلنا البيت مثابة للنّاس و امنا . بقره آيهء 125 / و من دخله آمنا . آل عمران ، بخشى از آيهء 50 ( مثابه يعنى مرجع ) .
( 7 ) - سنگ آسمانى يا بهشتى كه عموم مؤلفان فارسىنويس ، آن را حجر الاسود مىنويسند كه نام درست است . در اين بيت ، به اين سنگ آسمانى و چشمهء زمينى صنعت لفّ و نشر مراعات شده است .
( 8 ) - چشمهء آبى كه پس از هرولههاى هاجر ، به روى او گشوده شد . دربارهء فوران چشمههاى آب در خشكزارهاى عربستان براى ساره [ زوجهء ابراهيم و مادر اسحاق ] رجوع شود به كتاب : سقوط قسطنطنيه ، ترجمهء مصطفى مقربى ، ص 38 .