تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران نامى معاصر ايران ( فارسي ) — صفحة 552

مساهمون:

ص٥٥٢

ايزدى ( 1322 - 1255 )

شيخ محمد خان كازرونى كه در شعر ايزدى تخلّص مىكرد در سال 1255 هجرى قمرى برابر 1218 شمسى در كازرون فارس تولّد يافت . پدرش از مردم بوشهر بود به كازرون آمد و دختر كلب‌على خان كازرونى را بزنى گرفت و شيخ محمّد نيز در كازرون زاده شده . اجدادش حكمرانى كازرون را به عهده داشتند . سيد احمد ديوان‌بيگى در حديقة الشعراء درباره شيخ محمد خان مىنويسد : « در اوايل عمر مقدمات صرف و نحو و معانى و بيان را ديد و خطّى هم دارد . بعد از يقين بر اينكه ديگر حكومت بوشهر را نخواهند ديد . در كازرون توقف و سكون اختيار و به همان مداخل ملك موروثى مادرش معاش مىگذراند . مردى معقول مؤدّب موقّر است . طبعى هم دارد اقسام شعر را هم مىگويد ، در اوائل به قصيده و مسمّط مدايح حكام و امرا مىپرداخت ، اين اوقات آنها را تارك است و گاهى غزل و رباعى مىگويد و در سال 1300 قمرى ( 1265 شمسى ) به شيراز آمد . » شيخ محمد خان سفرى به هندوستان كرد و با مشايخ صوفيه آن ديار درآميخت و به سير و سلوك در رهگذر عرفان پرداخت و مشرب تصوّف يافت . ديوان اشعارش با دو مثنوى ( حسن‌نامه ) و ( عشق‌نامه ) او در دو نوبت به چاپ رسيد . ايزدى پس از اقامت چند سال در هندوستان به ايران بازگشت و در تهران توقف كرد و مدّت پنج سال در اين شهر با شاعران و اديبان معاشرت و مصاحبت كرد . وى