شيدا ( 1297 )
محمد بيرياى كهن ، مشهور به بيرياى گيلانى ، متخلص به شيدا ، در سال 1297 هجرى شمسى در بندر انزلى در خانوادهاى متوسط الحال و مذهبى چشم به جهان گشود ، چندى در مكتبهاى قديم به خواندن و نوشتن پرداخت ، آنگاه به دبستان و دبيرستان رفت و ديپلم خود را درحالىكه بيش از شانزده سال نداشت با درجهء ممتاز گرفت و براى ورود به دانشگاه راهى تهران شد ، اما در راه وصول به دانشگاه با موانع و مشكلات مواجه گرديد و سرانجام به دانشگاه راه نيافت .
بىريا ، در تهران بيكار نماند و چون داراى استعداد شعر و موسيقى و نقاشى و خوشنويسى بود به تمرين اين هنرها همت گماشت و در نقشهبردارى و مجسمهسازى و حسابدارى نوين و عكاسى و دكوراسيون نزد استادان فن تعليم گرفت ، ازآنپس به زادگاه خود بازگشت و از طرف فرهنگ بندر انزلى به همكارى فراخوانده شد و در دبيرستان ناموس و فردوسى به تدريس پرداخت و در ضمن از طريق دستمزد طراحى و نقاشى و تدريس خصوصى درآمد خوبى براى خود تحصيل كرد ، اما از محروميت دانشگاه رنج مىبرد .
شيدا ، در سال 1316 در دوران اختناق سلطنت رضا خان ، با توجه به اوضاع كشور همسايه شوروى ، موضوع بلشويك بودن ، نگرانى دستگاه ديكتاتورى را بيشتر ساخت و براى پيشگيرى به اندك اتهامى واهى افراد را دستگير و به نظميه مىبردند و تحويل زندان مىدادند ، از جمله او و پدرش را بدين اتهام دستگير و در رشت زندانى كردند و پس از دو سال روزى رئيس شهربانى گيلان ( سرپاس مختارى ) او را احضار كرد و ضمن استمالت اعتراف كرد كه آنها را به هيچ جرمى گرفتار كردهاند ، اما چون محيط بندر انزلى كوچك