شمس ( 1307 )
دكتر مرتضى شمس در سال 1307 هجرى شمسى در شهر خوى در ميان خانوادهاى اصيل و سرشناس از مادر زاد . پدرش شادروان ميرزا حبيب شمس و پدربزرگش مرحوم شمس الاطباء هر دو از پزشكان بنام آن ديار بوده و به حسن شهرت و محبوبيت در ميان مردم معروف بودهاند .
دكتر شمس تحصيلات ابتدايى و متوسطه را در شهر زيبا و گلپرور خوى به پايان رسانيد ، ازآنپس به دانشگاه راه يافت و در رشتهء پزشكى به تحصيل پرداخت .
دوازدهساله بود كه مادر خود را از دست داد و قبل از اتمام تحصيلات دانشگاهى پدرش نيز بدرود حيات گفت و اين دو حادثه در دوران كودكى و جوانى برايش ضايعهاى دردناك بود .
دكتر شمس تحصيلات پزشكى را در تبريز و تهران به انجام رسانيد و در سال 1333 از دانشگاه فارغ التحصيل گرديد ، آنگاه به زادگاه خود مأموريت يافت و به درمان بيماران پرداخت .
دكتر شمس پس از دوران تحصيل دانشگاهى آغاز شاعرى كرد و آثارش در روزنامهها و مجلههاى خوى و تبريز و تهران به چاپ مىرسيد . وى انگيزهء شاعرى خود را بدينگونه وصف مىكند : « ورود به جامعهاى كه در آن دروغ و تزوير يكى از مهمترين عوامل ترقى و پيشرفت است ، با روحيهء من سازگار نبود و هر لحظه خود را در آن بيگانه احساس مىكردم ، ازاينجهت به شعر روى آوردم و تا امروز مونس من شعر و كتاب بوده است . »
از دكتر شمس چند مجموعهء شعر در سالهاى قبل انتشار يافته با نامهاى افسانهء رؤيا ، هذيان يادها ، اشك شب ، سقوط ، حماسهء جاودانگى . در ضمن كتاب " گلهاى رنج " اثر