شمس ( 1325 - 1262 )
شيخ اسد اللّه ايزدگشسب ، فرزند محمود ، در سال 1262 هجرى شمسى در گلپايگان چشم به جهان گشود و تا هجدهسالگى در زادگاه خود به تحصيل علوم ادبيه ، از قبيل صرف و نحو و منطق و معانى و بيان اشتغال ورزيد . ازآنپس براى ادامهء تحصيل به اصفهان عزيمت كرد و حكمت و كلام را نزد استادان اين شهر فراگرفت . در سال 1280 شمسى به نجف اشرف شتافت و چند سالى نيز در عراق به تحصيل فقه و اصول و حكمت پرداخت و از محضر علما و حكماى آن ديار كسب دانش كرد .
ايزدگشسب آنگاه به ايران مراجعت كرد و سفرهايى به تهران و مشهد نمود و خدمت بعضى از مشايخ صوفيه رسيد و دست ارادت به حاج ملا سلطان على محمد گنابادى داد و پس از آن به فرزندش پيوست و از طرف صالح عليشاه ، شيخ طايفه در اصفهان گرديد و اجازهء ارشاد و دستگيرى به او داده شد و به ناصر عليشاه شهرت يافت .
شمس شاعرى توانا و عالمى متبحر و عارفى وارسته بود . سالها در فرهنگ اصفهان به شغل آموزگارى پرداخت و چندى نيز مديريت دبستان حكمت همان شهر را بهعهده داشت و در سال 1305 مجلهاى به نام عنقا ، تأسيس كرد و مدت يك سال به نشر آن همت گماشت و كتبى چند تأليف كرد و بعضى از آنها چون شمس التواريخ ، اسرار العشق ، هداية الامم ، معرفة الروح و نامهء سخنوران ، چاپ و منتشر شده است و آثار ديگر او عبارت است از : مظاهر الانوار ، حيوة الانسان فى تسبيح الاعيان ، رشحات الاسرار ، مفاتيح العقول ، جنة النفوس ، طرائف الحكم ، گلزار اسرار ، سعادات النجفيه ، بساط العشق و المحبة ، ديوان النبويه ، قبسات الاسرار ، لوامع الانوار ، تحفة السفر ، بدائع الآثار ، جذبات الهيه ( منتخب ديوان شمس تبريزى ) ، نور الابصار ( در شرح حال نور عليشاه ) ، كتاب خط و خطاطان