شعاع ( 1324 - 1250 )
محمد حسين خان شعاع الملك ، متخلص به شعاع ، در سال 1289 هجرى قمرى در شيراز تولد يافت . پدرش ميرزا ابو الحسن از بازرگانان معروف و معتبر ايران بود .
شعاع علوم ادبيه را در همان شهر از دانشمندان و افاضل فراگرفت و با فنون ادب و رموز شعر آشنايى كامل يافت و در سرودن قصيده مهارت و تبحّر داشت و در مطايبه و هجا و ساختن ماده تاريخ يد طولايى داشت و نيز در مدت زندگانى به گردآورى كتب خطى و آثار نفيس دلبستگى شايانى از خود نشان داد ، تا جايى كه كتابخانهاش در عصر خود بىنظير بود .
شعاع آثار و تأليفات چندى از خود بر جاى گذاشت ، از آن جمله است : تذكرهء شعاعيه ، تذكرهء شكرستان فارس ، اشعهء شعاعيه ، و نيز ديوان بابا كوهى را تصحيح كرد .
ديوانش متجاوز از سى هزار بيت است و با فرصت الدوله معاصر بود . او در سال 1324 شمسى چشم از جهان فروبست .
جمال دوست
تا ماه روى دوست مرا در برابر است * خورشيد در برابرم از ذرّه كمتر است
بر عاشقان يكدله ، گويى شب فراق * هر ساعتى كه مىگذرد روز محشر است
خلد برين و صحبت حور و لب قصور * آن را ميسّر است كه در كوى دلبر است
از ساقيان زهره جبينش كناره نيست * گوشى اگر به مزمر و چشمى به ساغر است
در پيش قدّ و خدّ تو آيند در سجود * ماهى اگر به نخشب و سروى به كشمر است
مانند قامت تو كه دارد نشان به باغ * سرو و صنوبرى كه برش مشك و عنبر است