[ خ ]
خائف ( 1332 - 1278 )
يكى از شعراى نامور و اديبان برجسته و عالمان مبرز وارسته ، مرحوم ميرزا اسماعيل خائف ، فرزند مشهدى امين اللّه است كه در سال 1278 هجرى شمسى در شيراز قدم به عرصهء حيات گذاشت و در سال 1332 بدرود حيات گفت .
خائف در كودكى به علت ابتلاى به آبله از نعمت بينايى محروم گرديد و چون داراى حافظهاى نيرومند بود براى كسب دانش از پاى ننشست و با كوشش و مجاهدت به تحصيل علوم عقليه و نقليه پرداخت ، بيستساله بود كه حافظ قرآن گرديد و در شاعرى نيز مقامى و الا يافت و شعرش مورد توجه قرار گرفت و ديوانش در سال 1305 به دستور حاج ميرزا مهدى خان اسفنديارى ( نصير السلطنه ) طبع و نشر شد .
مرحوم خائف شرححالى كه به قلم خود نگاشته و در مقدمهء ديوانش به چاپ رسيده ، بدينگونه مىنويسد :
« بنده ميرزا اسماعيل كه در عشر ذيحجه كه عيد قربان است در سال 1278 هجرى شمسى از مادر متولد شدم ، ششسالگى به آسيب آبله به فقدان بصر مبتلا شدم و شخصى كه پدر نبود و از پدر مهربانتر ، مكتبم را مطلب اعظم شمرد ، در پانزدهسالگى حافظ ربع قرآن شدم و گوى از همگنان بينا بردم و در شاعرى خاطرى يافتم و در نطق بر من گشوده شد .
در بيستسالگى قرآن را از الف تا ياء حفظ كردم و مشوقان انسانى كه فرشتگان رحمانى بودند صرف عمرم را لايق تعطيل نديدند و تحصيل ادبيات را رهنمونى كردند ، در موقع سىسالگى از مقدمات فارغالتحصيلم يافتند و به مؤخرات ترغيب كردند .
نخستين به فقه و اصول و متعلقات شرعيه اصليه و فرعيه و متممات دينيه پرداختم و